Shloka 60

युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा

Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya

Devanagari script

न्यहनत्‌ पाण्डवीं सेनां वजहस्त इवासुरीम्‌ । महाबली कर्णने युधिष्ठिससे ऐसा कहकर फिर उन्हें छोड़ दिया और जैसे वज्रधारी इन्द्र असुरसेनाका संहार करते हैं, उसी प्रकार पाण्डव-सेनाका विनाश आरम्भ कर दिया ।। ५९ न ।! ततो<पायादू्‌ द्रुतं राजन्‌ व्रीडन्निव नरेश्वर:

Transliteration

sañjaya uvāca | nyahanat pāṇḍavīṁ senāṁ vajrahasta ivāsurīm | mahābalī karṇaḥ … | tato ’pāyād drutaṁ rājan vrīḍann iva nareśvaraḥ |

Translation

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മഹാബലനായ കർണ്ണൻ പാണ്ഡവസേനയെ തകർക്കാൻ തുടങ്ങി; വജ്രഹസ്തനായ ഇന്ദ്രൻ അസുരസേനയെ സംഹരിക്കുന്നതുപോലെ. തുടർന്ന്, രാജാവേ, ആ നരേശ്വരൻ ലജ്ജയിൽ മൂടപ്പെട്ടവനെന്നപോലെ വേഗത്തിൽ അവിടെ നിന്ന് പിന്മാറി।

Word by Word

• न्यहनत्: he struck / slew
• न्यहनत्: Karta
• Type: Verb
• Root: हन् (√han)
• Form: लङ् (imperfect), परस्मैपद, 3, singular

• पाण्डवीं: Pandava (belonging to the Pandavas)
• पाण्डवीं: Karma
• Type: Adjective
• Root: पाण्डवी (f.)
• Form: feminine, accusative, singular

• सेनाम्: army
• सेनाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सेना (f.)
• Form: feminine, accusative, singular

• वज्रहस्तः: the one whose hand holds the thunderbolt (Indra)
• वज्रहस्तः: Karta
• Type: Noun
• Root: वज्रहस्त (m.)
• Form: masculine, nominative, singular

• इव: like, as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• आसुरीम्: demonic, of the Asuras
• आसुरीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आसुरी (f.)
• Form: feminine, accusative, singular

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• अपायात्: he went away / withdrew
• अपायात्: Karta
• Type: Verb
• Root: या (√yā) with अप-
• Form: लङ् (imperfect), परस्मैपद, 3, singular

• द्रुतम्: quickly
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम्

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन् (m.)
• Form: masculine, vocative, singular

• व्रीडन्: being ashamed
• व्रीडन्: Karta
• Type: Verb
• Root: व्रीड् (√vrīḍ)
• Form: शतृ (present active participle), masculine, nominative, singular

• इव: as if
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• नरेश्वरः: lord of men, king
• नरेश्वरः: Karta
• Type: Noun
• Root: नरेश्वर (m.)
• Form: masculine, nominative, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Karna
• Pāṇḍavas (Pāṇḍava army)
• Indra (Vajrahasta)
• Asuras (Asura army)
• Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')