Shloka 1
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
अप्-#-#र- चतुर्विशो5ध्याय: नकुल और कर्णका घोर युद्ध तथा कर्णके द्वारा नकुलकी पराजय और पांचाल-सेनाका संहार संजय उवाच नकुलं रभसं युद्धे द्रावयन्तं वरूथिनीम् | कर्णो वैकर्तनो राजन् वारयामास वै रुषा,संजय कहते हैं--राजन! युद्धस्थलमें कौरव-सेनाको खदेड़ते हुए वेगशाली वीर नकुलको वैकर्तन कर्णने रोषपूर्वक रोका
sañjaya uvāca | nakulaṃ rabhasaṃ yuddhe drāvayantaṃ varūthinīm | karṇo vaikatano rājan vārayāmāsa vai ruṣā ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! യുദ്ധഭൂമിയിൽ കൗരവസേനയുടെ വ്യൂഹത്തെ വേഗത്തോടെ പിന്തള്ളിക്കൊണ്ടിരുന്ന നകുലനെ കണ്ട വൈകർത്തനൻ കർണ്ണൻ ക്രോധത്തോടെ അവനെ തടഞ്ഞു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring Mahābhārata ethic: in war, valor and duty (kṣatriya-dharma) operate alongside powerful inner forces like anger. Even when one side gains momentum, the opposing champion’s resolve—often fueled by wrath—can abruptly reverse the situation, reminding readers that moral steadiness is tested most severely amid violence.
Nakula is aggressively pushing back the Kaurava formation on the battlefield. Seeing this, Karṇa confronts him and halts his advance, doing so with evident anger. This sets up a fierce encounter between Nakula and Karṇa and signals a shift from Nakula’s momentary dominance to Karṇa’s counteraction.