Mahabharata 7.68.16 — Drona Parva, Adhyaya 68, Shloka 16
अर्जुनस्य प्रतिघातः — श्रुताय्वच्युतायुवधः तथा गजसैन्यविदारणम्
Arjuna’s Counterstroke: Slaying of Śrutāyu and Acyutāyu; Breaking the Elephant Corps
चक्रवर्ती हृदीनात्मा जितारिहाजित: परै: | शत्रुविजयी
cakravartī hṛdīn ātmā jitārihājitaḥ paraiḥ | śatruvijayī, paraiḥ aparājitaḥ adīnacittaḥ cakravartī samrāṭ bharataḥ brāhmaṇebhyaḥ sampūrṇa-manohara-ratnaiḥ vibhūṣitān kāntimān suvarṇa-śobhitaṃś ca aśvān, hastinaḥ, rathān, uṣṭrān, ajān, avīn, dāsān, dāsīḥ, dhana-dhānyam, dugdha-dāyikāḥ sa-vatsāḥ gāvaḥ, grāmān, gṛhān, kṣetrāṇi tathā vastrābharaṇādīni nānā-vidhāni dravyāṇi ca daśa-lakṣa-koṭi suvarṇa-mudrāḥ adāt ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു— ചക്രവർത്തിയായ ഭരതൻ, ഹൃദയം ദൃഢമായവൻ, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ, ശത്രുവിജയി, മറ്റുള്ളവർക്ക് അജേയൻ, ഒരിക്കലും ദീനമാകാത്തവൻ— ബ്രാഹ്മണർക്കു മഹാദാനങ്ങൾ നൽകി. രത്നാഭൂഷിതവും കാന്തിമാനുമായ സ്വർണശോഭയുള്ള കുതിരകൾ; ആനകൾ, രഥങ്ങൾ, ഒട്ടകങ്ങൾ; ആടുകളും ചെമ്മരിയാടുകളും; ദാസന്മാരും ദാസിമാരും; ധനവും ധാന്യവും; കിടാക്കളോടുകൂടിയ പാലുതരുന്ന പശുക്കൾ; ഗ്രാമങ്ങൾ, വീടുകൾ, കൃഷിഭൂമികൾ; നാനാവിധ വസ്ത്രാഭരണങ്ങൾ; കൂടാതെ അപാരമായ സ്വർണമുദ്രകളുടെ നിധിയും അർപ്പിച്ചു।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames ideal kingship as self-controlled power expressed through dharmic generosity. A ruler’s victory is not only over external enemies but also over the self, and that inner conquest is shown by giving wealth and resources for righteous purposes rather than hoarding or oppression.
Nārada describes Emperor Bharata as an undefeated cakravartin who performed massive donations to Brahmins—animals, vehicles, servants, agricultural assets, clothing and ornaments, and vast quantities of gold—depicting a model of royal munificence and merit-making.
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.