Mahabharata 7.54.2 — Drona Parva, Adhyaya 54, Shloka 2
Omens and Consolation after Loss; Reaffirmation of the Saindhava Punishment Vow (उत्पात-दर्शनम्, आश्वासन-वाक्यानि, प्रतिज्ञा-स्थैर्यम्)
नारदजी कहते हैं--राजन्! तदनन्तर वह अबला अपने भीतर ही उस दुःखको दबाकर झुकायी हुई लताके समान विनम्र हो हाथ जोड़कर ब्रह्माजीसे बोली ।।
nārada uvāca—rājan! tadanantaraṃ sā abalā svāntar eva taṃ duḥkhaṃ nigūhya namrā latā iva vinatā bhūtvā karābhyāṃ añjaliṃ kṛtvā brahmāṇam uvāca. mṛtyur uvāca—tvayā sṛṣṭā kathaṃ nārī īdṛśī vadatāṃ vara? krūraṃ karma ahitaṃ kuryā tad eva kimu jānati?
നാരദൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! അതിനുശേഷം ആ അശക്തയായവൾ ഉള്ളിലെ ദുഃഖം അമർത്തി, കുനിഞ്ഞ വള്ളിപോലെ വിനീതയായി, കൈകൂപ്പി ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു. മൃത്യു പറഞ്ഞു—വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രജാപതേ! നീ എന്നെ ഇത്തരമൊരു സ്ത്രീരൂപത്തിൽ എന്തുകൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ചു? ഞാൻ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടുതന്നെ ആ ക്രൂരവും അനർത്ഥകരവുമായ കർമ്മം എങ്ങനെ ചെയ്യുമ്?
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral tension: even a cosmic function like Death is portrayed as reluctant to commit cruelty knowingly. It highlights that harmful action is ethically weighty, and that the maintenance of cosmic order (creation, dissolution) can conflict with compassion—inviting reflection on dharma as duty performed without malice.
Narada narrates that a distressed female figure—identified as Mṛtyu (Death) in the next line—approaches Brahmā with folded hands. Death questions Brahmā about being created in a female form and expresses reluctance to carry out the cruel, harmful act associated with her role (bringing death).
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.