Adhyaya 182

Verse 1

ऑपनआक्राा बछ। 5 - खंभेके समान आकृतिवाले। अशीर्त्याधिकशततमो<& ध्याय: घटोत्कचके वधसे पाण्डवोंका शोक तथा श्रीकृष्णकी प्रसन्नता और उसका कारण संजय उवाच हैडिम्बिं निहतं दृष्टवा विशीर्णमिव पर्वतम्‌ । बभूवु: पाण्डवा: सर्वे शोकबाष्पाकुलेक्षणा:

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ഹിഡിംബന്റെ പുത്രൻ ഘടോത്കചൻ ഹതനായതു കണ്ടപ്പോൾ, പർവ്വതം തകർന്നു വീണതുപോലെ, പാണ്ഡവർ എല്ലാവരും ശോകത്തിൽ മുങ്ങി; അവരുടെ കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ മൂടപ്പെട്ടു।

Verse 2

वासुदेवस्तु हर्षण महताभिपरिप्लुत: । ननाद सिंहनादं वै पर्यष्वजत फाल्गुनम्‌,परंतु वसुदेवनन्दन भगवान्‌ श्रीकृष्ण बड़े हर्षमें मगन होकर सिंहनाद करने लगे। उन्होंने अर्जुनको छातीसे लगा लिया

എന്നാൽ വാസുദേവനന്ദനനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ മഹാഹർഷത്തിൽ മുങ്ങി സിംഹനാദം മുഴക്കി; ഫാൽഗുനനെ (അർജുനനെ) ഹൃദയത്തോട് ചേർത്ത് ആലിംഗനം ചെയ്തു।

Verse 3

स विनद्य महानादमभीषून्‌ संनियम्य च । ननर्त हर्षसंवीतो वातोद्धूत इव ट्रुम:,वे बड़े जोरसे गर्जना करके घोड़ोंकी रास रोककर हवाके हिलाये हुए वृक्षके समान हर्षसे झूमकर नाचने लगे

അവൻ മഹാനാദം മുഴക്കി കുതിരകളുടെ കയറുകൾ നിയന്ത്രിച്ചു; പിന്നെ കാറ്റിൽ ആടുന്ന വൃക്ഷംപോലെ ഹർഷാവേശത്തിൽ നൃത്തം തുടങ്ങി।

Verse 4

ततः परिष्वज्य पुन: पार्थमास्फोट्य चासकृत्‌ । रथोपस्थगतो धीमान्‌ प्राणदत्‌ पुनरच्युत:

അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും പാർഥനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് പലവട്ടം പുറം തട്ടി; രഥത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് ഇരുന്ന ധീമാനായ അച്യുതൻ വീണ്ടും മഹാഗർജനം മുഴക്കി।

Verse 5

प्रह्ष्टमनसं ज्ञात्वा वासुदेव॑ महाबल: । अर्जुनो<थाब्रवीद्‌ राजन्नातिहृष्टमना इव,राजन! भगवान्‌ श्रीकृष्णके मनमें अधिक प्रसन्नता हुई जानकर महाबली अर्जुन कुछ अप्रसन्न-से होकर बोले--

രാജാവേ! വാസുദേവന്റെ മനസ്സിൽ അത്യധികം സന്തോഷമുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞ മഹാബലനായ അർജുനൻ, താൻ അത്ര ഹർഷിതനല്ലെന്നപോലെ സംസാരിച്ചു।

Verse 6

अतिहर्षोडयमस्थाने तवाद्य मधुसूदन । शोकस्थाने तु सम्प्राप्ते हैडिम्बस्य वधेन तु

മധുസൂദനാ! ഇന്ന് നിന്റെ ഈ അത്യധിക ഹർഷം അസ്ഥാനത്താണ്. ഹിഡിംബയുടെ പുത്രനായ ഹൈഡിംബൻ (ഘടോത്കചൻ) വധിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് ശോകസമയം തന്നെയാകുന്നു।

Verse 7

विमुखानीह सैन्यानि हतं दृष्टवा घटोत्कचम्‌ । वयं च भृशमुद्विग्ना हैडिम्बेस्तु निपातनात्‌

ഘടോത്കചൻ ഹതനായതായി കണ്ടപ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള സൈന്യങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് വിമുഖമായി അസ്ഥിരമായി പിന്മാറുന്നു; ഹിഡിംബയുടെ പുത്രൻ വീണതിനാൽ ഞങ്ങളും അത്യന്തം വ്യാകുലരായിരിക്കുന്നു।

Verse 8

नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति जनार्दन । तदद्य शंस मे पृष्ट: सत्यं सत्यवतां वर

ഹേ ജനാർദനാ! ഇത്തരമൊരു ആനന്ദത്തിന് കാരണം ചെറുതായിരിക്കില്ല. അതിനാൽ ഇന്ന് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു—സത്യവക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രഭോ! ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം സത്യമായി എനിക്ക് പറയുക.

Verse 9

यद्येतन्न रहस्यं ते वक्तुमर्हस्यरिंदम । धैर्यस्य वैकृतं ब्रूहि त्वमद्य मधुसूदन

ഹേ ശത്രുദമനാ! ഇത് രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതല്ലെന്നും പറയുന്നത് യുക്തമാണെന്നും നിങ്ങൾ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, എനിക്ക് തീർച്ചയായും പറയുക. ഹേ മധുസൂദനാ! ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ ഈ അസാധാരണ ആനന്ദപ്രകടനം ഞങ്ങളുടെ ധൈര്യം കുലുക്കുന്നു; അതിനാൽ അതിന്റെ കാരണം വിശദീകരിക്കുക.

Verse 10

समुद्रस्येव संशोष॑ मेरोरिव विसर्पणम्‌ । तथैतदद्य मन्ये5हं तव कर्म जनार्दन

ഹേ ജനാർദനാ! സമുദ്രം വറ്റിപ്പോകുന്നതോ മേരു പർവ്വതം സ്ഥാനചലനം ചെയ്യുന്നതോ എത്ര അത്ഭുതകരമോ, അതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ ഈ തുറന്ന ആനന്ദപ്രകടനം എനിക്ക് അതിശയകരമായി തോന്നുന്നത്.

Verse 11

भगवान्‌ श्रीकृष्णने कहा--धनंजय! आज वास्तवमें मुझे यह अत्यन्त हर्षका अवसर प्राप्त हुआ है

ശ്രീഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു—ധനഞ്ജയാ! ഇന്ന് സത്യമായും എനിക്ക് പരമാനന്ദത്തിനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ കാരണം എന്നിൽ നിന്നു കേൾക്കുക. എന്റെ മനസ്സിനെ ഉടൻ തന്നെ ഗാഢമായ പ്രസന്നതയിൽ നിറയ്ക്കുന്ന ആ ഉത്തമ കാരണം ഇതാണ്.

Verse 12

शक्ति घटोत्कचेनेमां व्यंसयित्वा महाद्युते । कर्ण निहतमेवाजौ विद्धि सद्यो धनंजय

ഹേ മഹാതേജസ്വിയായ ധനഞ്ജയാ! ഘടോത്കചൻ മുഖേന ഇന്ദ്രൻ നൽകിയ ശക്തിയെ കർണ്ണന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് വ്യർത്ഥമാക്കിച്ച ശേഷം, യുദ്ധഭൂമിയിൽ കർണ്ണനെ ഉടൻ തന്നെ ഹതനായവനായി അറിയുക.

Verse 13

शक्तिहस्तं पुनः: कर्ण को लोके5स्ति पुमानिह । य एनमभितस्तिछेत्‌ कार्तिकेयमिवाहवे,इस संसारमें कौन ऐसा पुरुष है, जो युद्धस्थलमें कार्तिकेयके समान शक्तिशाली कर्णके सामने खड़ा हो सके

വീണ്ടും ഈ ലോകത്തിൽ കൈയിൽ ശക്തി ധരിച്ചിരിക്കുന്ന കർണനെ നേരിട്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നില്ക്കാൻ കഴിയുന്ന പുരുഷൻ ആരുണ്ട്? സമരത്തിൽ അവൻ കാർത്തികേയനെപ്പോലെയാണ്.

Verse 14

दिष्ट्यापनीतकवचो दिष्ट्यापह्तकुण्डल: । दिष्ट्या सा व्यंसिता शक्तिरमोघास्य घटोत्कचे

ഭാഗ്യം—കർണന്റെ ദിവ്യകവചം നീങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ഭാഗ്യം—അവന്റെ കുണ്ഡലങ്ങൾ അപഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഭാഗ്യം—അവന്റെ അമോഘശക്തി ഘടോത്കചനിൽ ചെലവായി അവന്റെ കൈ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു.

Verse 15

यदि हि स्यात्‌ सकवचस्तथैव स्यात्‌ सकुण्डल: । सामरानपि लोकांस्त्रीनेक: कर्णो जयेद्‌ रणे,यदि कर्ण कवच और कुण्डलोंसे सम्पन्न होता तो वह अकेला ही रणभूमिमें देवताओंसहित तीनों लोकोंको जीत सकता था

കർണൻ കവചവും കുണ്ഡലങ്ങളും സഹിതം തന്നെയുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദേവന്മാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ജയിക്കുമായിരുന്നു.

Verse 16

वासवो वा कुबेरो वा वरुणो वा जलेश्वर: । यमो वा नोत्सहेत्‌ कर्ण रणे प्रतिसमासितुम्‌,उस अवस्थामें इन्द्र, कुबेर, जलेश्वर वरुण अथवा यमराज भी रणभूमिमें कर्णका सामना नहीं कर सकते थे

ആ അവസ്ഥയിൽ ഇന്ദ്രൻ (വാസവൻ) ആകട്ടെ, കുബേരൻ ആകട്ടെ, ജലേശ്വരൻ വരുണൻ ആകട്ടെ, യമൻ ആകട്ടെ—ആരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ കർണനെ നേരിട്ട് പ്രതിസന്ധിക്കാനുള്ള ധൈര്യം കാണിക്കില്ലായിരുന്നു.

Verse 17

गाण्डीवमुद्यम्य भवांश्क्रं चाहं सुदर्शनम्‌ । न शक्तौ स्वो रणे जेतुं तथायुक्त नरर्षभम्‌

നീ ഗാണ്ഡീവം ഉയർത്തി, ഞാൻ സുദർശനചക്രം ധരിച്ചു—നാം ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് മുന്നേറിയാലും, കവചകുണ്ഡലങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതനായ ആ നരശ്രേഷ്ഠൻ കർണനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് ശക്തിയുണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല.

Verse 18

त्वद्धितार्थ तु शक्रेण मायापहृतकुण्डल: । विहीनकवचश्चायं कृत: परपुरंजय:,तुम्हारे हितके लिये इन्द्रने शत्रु-नगरीपर विजय पानेवाले कर्णके दोनों कुण्डल मायासे हर लिये और उसे कवचसे भी वंचित कर दिया

നിന്റെ ഹിതത്തിനായി ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മായയാൽ ശത്രുപുരവിജയിയായ കർണന്റെ രണ്ടു കുണ്ഡലങ്ങളും അപഹരിച്ചു; അവനെ ജന്മസിദ്ധ കവചം ഇല്ലാത്തവനാക്കി.

Verse 19

उत्कृत्य कवचं यस्मात्‌ कुण्डले विमले च ते । प्रादाच्छक्राय कर्णो वै तेन वैकर्तन: स्मृत:

കർണൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു കവചവും ആ നിർമല കുണ്ഡലങ്ങളും സ്വയം മുറിച്ചെടുത്ത് ശക്രനു നൽകി; അതുകൊണ്ടാണ് അവൻ ‘വൈകർത്തനൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്.

Verse 20

आशीविष इव क्रुद्धो जृभितो मन्त्रतेजसा । तथाद्य भाति कर्णो मे शान्तज्वाल इवानल:

കോപിച്ച വിഷസർപ്പം മന്ത്രതേജസ്സാൽ നിശ്ചലമാക്കപ്പെടുന്നതുപോലെയും, ജ്വാലകൾ ശമിച്ച അഗ്നി എങ്ങനെ തോന്നുമോ അതുപോലെയും—ഇന്ന് ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട കർണൻ എനിക്ക് അങ്ങനെ തന്നെയായി തോന്നുന്നു.

Verse 21

यदाप्रभृति कर्णाय शक्तिर्दत्ता महात्मना । वासवेन महाबाहो क्षिप्ता यासै घटोत्कचे

മഹാബാഹോ! മഹാത്മാവായ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) കർണനു (കവച-കുണ്ഡലങ്ങൾക്ക് പകരമായി) നൽകിയ ശക്തി—അവൻ ഘടോത്കചനിലേക്കെറിഞ്ഞ അതേ ശക്തി—ലഭിച്ചതുമുതൽ കർണൻ നിന്നെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും ഇതിനകം വധിക്കപ്പെട്ടവനെന്നു കരുതിയിരുന്നു.

Verse 22

कुण्डलाभ्यां निमायाथ दिव्येन कवचेन च । तां प्राप्पामन्यत वृष: सतत त्वां हतं रणे

കുണ്ഡലങ്ങളും ദിവ്യ കവചവും പണയംവെച്ച് ആ ശക്തി നേടിയ വൃഷൻ (കർണൻ), മഹാബാഹോ, നിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും വധിക്കപ്പെട്ടവനെന്നു തന്നെയായി കരുതിയിരുന്നു.

Verse 23

एवंगतो5पि शक्‍्यो<यं हन्तुं नान्‍येन केनचित्‌ । ऋते त्वां पुरुषव्याप्र शपे सत्येन चानघ

പുരുഷസിംഹാ! ഇത്തരമൊരു ക്ഷീണാവസ്ഥയിലായാലും കർണ്ണനെ നിനക്കൊഴികെ മറ്റൊരു യോദ്ധാവിനും വധിക്കാനാവില്ല. അനഘാ! സത്യത്തിന്റെ ശപഥം ചെയ്ത് ഞാൻ പറയുന്നു—കർണ്ണന്റെ വധം മറ്റാരുടെയും കൈകളാൽ സംഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 24

ब्रह्मण्य: सत्यवादी च तपस्वी नियतव्रत:ः । रिपुष्वपि दयावांश्व॒ तस्मात्‌ कर्णो वृष: स्मृत:

കർണ്ണൻ ബ്രാഹ്മണഭക്തൻ, സത്യവാദി, തപസ്വി, নিয়മ-വ്രതങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കുന്നവൻ; ശത്രുക്കളോടും കരുണ കാണിക്കുന്നവൻ. അതുകൊണ്ടാണ് കർണ്ണൻ ‘വൃഷ’—ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായവൻ—എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്.

Verse 25

युद्धशौण्डो महाबाहुर्नित्योद्यतशरासन: । केसरीव वने नर्दन्‌ मातड़ इव यूथपान्‌

അവൻ യുദ്ധശൗണ്ടൻ, മഹാബാഹു, എപ്പോഴും വില്ല് കെട്ടി സജ്ജനായവൻ. വനത്തിൽ സിംഹംപോലെ ഗർജിച്ച്, മദിച്ച ആനപോലെ ശത്രുസേനയുടെ നായകരെ ചിതറിക്കുന്നു.

Verse 26

मध्यं गत इवादित्यो यो न शक्यो निरीक्षितुम्‌

അവൻ മധ്യാഹ്നസൂര്യനെപ്പോലെ—നോക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത ദീപ്തിയുള്ളവൻ. പുരുഷസിംഹാ! നിങ്ങളുടെ മഹാമനസ്സുള്ള ശ്രേഷ്ഠ യോദ്ധാക്കൾക്കും കർണ്ണന്റെ ദിശയിൽ ദൃഷ്ടി നിർത്താൻ കഴിയില്ല; കത്തുന്ന മധ്യാഹ്നസൂര്യനെ നോക്കാനാവാത്തതുപോലെ. ശറദൃതുവിലെ നിർമ്മലാകാശത്തിൽ സൂര്യൻ അനേകം കിരണങ്ങൾ വിതറുന്നതുപോലെ, കർണ്ണൻ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകളുടെ ജാലം വിരിക്കുന്നു.

Verse 27

त्वदीयै: पुरुषव्यात्र योधमुख्यैर्महात्मभि: । शरजालसहसांशु: शरदीव दिवाकर:

പുരുഷവ്യാഘ്രാ! നിങ്ങളുടെ മഹാത്മാക്കളായ ശ്രേഷ്ഠ യോദ്ധാക്കളും കർണ്ണന്റെ ദിശയിൽ ദൃഷ്ടി നിർത്താൻ കഴിയില്ല. ശറദൃതുവിലെ നിർമ്മലാകാശത്തിൽ സഹസ്രകിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ പ്രകാശം വിതറുന്നതുപോലെ, കർണ്ണൻ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകളുടെ ജാലം വിരിക്കുന്നു.

Verse 28

तपान्ते जलदो यद्धच्छरधारा: क्षरन्‌ मुहुः । दिव्यास्त्रजलद: कर्ण: पर्जन्य इव वृष्टिमान्‌

ഋതുവിന്റെ ചൂടിൽ തപിച്ച മേഘം വീണ്ടും വീണ്ടും ജലധാരകൾ പെയ്യുന്നതുപോലെ, ദിവ്യാസ്ത്രരൂപ ജലം നൽകുന്ന കർണ്ണമേഘം യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇടവിടാതെ അമ്പുവർഷം ചൊരിയുന്നു।

Verse 29

त्रिदशैरपि चास्यद्धि: शरवर्ष समन्तत:ः । अशक्यस्तदयं जेतुं स्रवद्धिमासशोणितम्‌,चारों ओर बाणोंकी वृष्टि करके शत्रुओंके शरीरोंसे रक्त और मांस बहानेवाले देवता भी कर्णको परास्त नहीं कर सकते

ദേവന്മാർ പോലും എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമവന്റെ മേൽ അമ്പുവർഷം ചൊരിഞ്ഞാലും, ഈ യോദ്ധാവിനെ ജയിക്കാനാവില്ല; യുദ്ധത്തിൽ അവൻ ശത്രുക്കളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് മാംസവും രക്തവും ഒഴുകിപ്പോകുമാറാക്കുന്നു।

Verse 30

कवचेन विहीनश्न कुण्डलाभ्यां च पाण्डव | सोख्द्य मानुषतां प्राप्तो विमुक्त: शक्रदत्तया,पाण्डुनन्दन! कर्ण कवच और कुण्डलसे हीन तथा इन्द्रकी दी हुई शक्तिसे शून्य होकर अब साधारण मनुष्यके समान हो गया है

ഹേ പാണ്ഡവാ! കർണ്ണൻ ഇപ്പോൾ കവചവും കുണ്ഡലങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ; ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) നൽകിയ ശക്തിയും അവനിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയി. അതിനാൽ അവൻ സാധാരണ മനുഷ്യനിലയിലേക്കു വീണിരിക്കുന്നു।

Verse 31

एको हि योगो5स्य भवेद्‌ वधाय च्छिद्रे होनं स्वप्रमत्त: प्रमत्तम्‌ । कृच्छू प्राप्त रथचक्रे विमग्ने हन्या: पूर्व त्वं तु संज्ञां विचार्य

എങ്കിലും അവനെ വധിക്കാൻ ഒരേയൊരു മാർഗമുണ്ട്—അവസരം ലഭിച്ച് അവൻ അശ്രദ്ധനാകുമ്പോൾ, നീ പൂർണ്ണ ജാഗ്രതയോടെ പ്രഹരിക്കണം. യുദ്ധത്തിനിടയിൽ ശാപഫലമായി കർണ്ണന്റെ രഥചക്രം ഭൂമിയിൽ കുടുങ്ങി അവൻ ദുരിതത്തിലാകുമ്പോൾ, എന്റെ സൂചന മനസ്സിലാക്കി അവൻ വീണ്ടെടുക്കും മുമ്പേ അവനെ വധിക്കണം।

Verse 32

न हाद्यतास्त्रं युधि हन्यादजय्य- मप्येकवीरो बलभित्‌ सवज्ञ: । जरासंधश्चेदिराजो महात्मा महाबाहुश्वैकलव्यो निषाद:

യുദ്ധത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അജേയനായവനെ—മറ്റുള്ളവരുടെ ബലം തകർക്കുന്നവനും സർവ്വജ്ഞനുമായ ഒരേയൊരു വീരനും പോലും—അസ്ത്രങ്ങളാൽ വധിക്കാനാവില്ല. അത്തരക്കാരായിരുന്നു ജരാസന്ധൻ, മഹാത്മാവായ ചേദിരാജൻ, കൂടാതെ നിഷാദ മഹാബാഹു ഏകലവ്യൻ।

Verse 33

अथापरे निहता राक्षसेन्द्रा हिडिम्बकिर्मीरवकप्रधाना: । अलायुध: परचक्रावमर्दी घटोत्कचश्नोग्रकर्मा तरस्वी

വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—ഇവരെക്കൂടാതെ ഹിഡിംബൻ, കിർമീരൻ, ബകൻ മുതലായ മറ്റു രാക്ഷസേന്ദ്രന്മാരും വധിക്കപ്പെട്ടു. ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർക്കുന്ന അലയുധനും, ഭയങ്കരകർമ്മങ്ങളിൽ വേഗശാലിയായ ഘടോത്കചനുമെല്ലാം നിങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി മാത്രം കൊല്ലാനും കൊല്ലപ്പെടാനും പ്രേരിതരായി.

Verse 131

श्रीवायुदेव उवाच अतिहर्षमिमं प्राप्तं शृणु मे त्वं धनंजय । अतीव मनस: सद्य: प्रसादकरमुत्तमम्‌

ശ്രീ വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ധനഞ്ജയ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക. ഞാൻ അതിമഹത്തായ ഹർഷം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു—മനസ്സിന് ഉടനേ പ്രസാദവും തെളിച്ചവും നൽകുന്ന ഉത്തമാനന്ദം അത്.

Verse 180

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि रात्रियुद्धे घटोत्कचवधे श्रीकृष्णहर्षेडशीत्यधिकशततमो<ध्याय:

ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ദ്രോണപർവത്തിൽ, ഘടോത്കചവധപർവത്തിനകത്ത്, രാത്രിയുദ്ധത്തിലെ ഘടോത്കചവധപ്രസംഗത്തിൽ ‘ശ്രീകൃഷ്ണഹർഷ’മെന്ന നൂറ്റി എൺപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 326

एकैकशो निहता: सर्व एते योगैस्तैस्तैस्त्वद्धितार्थ मयैव । अन्यथा जब वह युद्धके लिये अस्त्र उठा लेगा

വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—ഇവരെല്ലാം ഞാൻ തന്നെയാണ്, നിങ്ങളുടെ ഹിതാർത്ഥം, വിവിധ ഉപായങ്ങളാൽ ഒരൊരുത്തനെയൊരുത്തനായി വധിച്ചത്. അല്ലെങ്കിൽ അവൻ യുദ്ധത്തിനായി ആയുധം ഉയർത്തുന്ന വേളയിൽ, ത്രിലോകത്തിലെ അഗ്രശൂരനെന്നു പ്രസിദ്ധനായ വജ്രധാരി ഇന്ദ്രനും ആ അജേയവീരൻ കർണനെ വധിക്കുവാൻ കഴിയുകയില്ല. മഗധരാജൻ ജരാസന്ധൻ, മഹാമനസ്സനായ ചേദിരാജൻ ശിശുപാലൻ, നിഷാദജാത മഹാബാഹു ഏകലവ്യൻ—ഇവരെല്ലാം നിങ്ങളുടെ പ്രയോജനത്തിനായി ഞാൻ നാനാവിധ യുക്തികളാൽ ക്രമമായി വീഴ്ത്തി.

Verse 2536

विमदान्‌ रथशार्दूलान्‌ कुरुते रणमूर्थनि । महाबाहु कर्ण युद्धमें कुशल है। उसका धनुष सदा उठा ही रहता है। वनमें दहाड़नेवाले सिंहके समान वह सदा गर्जता रहता है। जैसे मतवाला हाथी कितने ही यूथपतियोंको मदरहित कर देता है

വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—യുദ്ധത്തിന്റെ ഉച്ചത്തിൽ മഹാബാഹു കർണൻ സമരത്തിൽ നിപുണൻ; രഥശാർദൂലന്മാരുടെ ഗർവവും അവൻ തകർക്കുന്നു. അവന്റെ ധനുസ്സ് എപ്പോഴും ഉയർന്നിരിക്കുന്നു; വനത്തിൽ ഗർജ്ജിക്കുന്ന സിംഹംപോലെ അവൻ നിരന്തരം മുഴങ്ങുന്നു. മദോന്മത്തനായ ഗജം അനേകം യൂഥപതികളുടെ മദം അകറ്റുന്നതുപോലെ, കർണൻ യുദ്ധമുഖത്ത് സിംഹസമമായ പരാക്രമത്തോടെ മഹാരഥന്മാരുടേയും അഹങ്കാരം ചിതറിക്കുന്നു.