Shloka 80

भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal

Devanagari script

गजा हया: पदाताश्ष विमिश्रा दन्तिभिहता: । रथाश्वा दन्तिनश्वैव पत्तिभिस्तत्र सूदिता:,राजन्‌! आपके और पाण्डवोंके सैनिकोंके उस संकुल युद्धमें दोनों पक्षोंके मिले हुए हाथी, घोड़े और पैदल दन्तार हाथियोंद्वारा मारे गये। रथ, घोड़े और हाथियोंको पैदल योद्धाओंने मार गिराया तथा बहुत-से पैदल, रथियोंके समूह और घुड़सवार रथी योद्धाओंके द्वारा मार डाले गये

Transliteration

sañjaya uvāca |

gajā hayāḥ padātāś ca vimiśrā dantibhir hatāḥ |

rathāśvā dantinaś caiva pattibhis tatra sūditāḥ ||

Translation

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ആ കുഴഞ്ഞുകൂടിയ യുദ്ധത്തിൽ ആനകളും കുതിരകളും പടയാളികളും കലർന്നിരിക്കെ ദന്തിവീരന്മാർ അവരെ വധിച്ചു; അവിടെ രഥങ്ങളും കുതിരകളും ആനകളും പോലും പാദാതികളുടെ പ്രഹരത്തിൽ വീണു।

Word by Word

गजाःelephants

हयाःhorses

पदाताःfoot-soldiers

विमिश्राःmingled, intermingled

दन्तिभिःby tusked elephants

हताःkilled, slain

रथाःchariots

अश्वाःhorses

दन्तिनःtusked elephants

चand

एवindeed, also

पत्तिभिःby foot-soldiers

तत्रthere, in that battle

सूदिताःslain, destroyed

राजन्O king

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

the Kaurava army (your forces)

the Pāṇḍava army

elephants

horses

infantry (foot-soldiers)

chariots (chariot-warriors)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes