Shloka 5
भीमसेन-दुर्योधन-प्रहारः तथा घटोत्कचमायाप्रादुर्भावः | Bhīmasena–Duryodhana Clash and the Manifestation of Ghaṭotkaca’s Māyā
भीष्म: कृत्वा महाव्यूहं पिता तव विशाम्पते । सागरप्रतिमं घोरं वाहनोर्मितरज्धिणम्,प्रजानाथ! आपके ताऊ भीष्मने समुद्रके समान विशाल एवं भयंकर महाव्यूहका निर्माण किया, जिसमें हाथी, घोड़े आदि वाहन उत्ताल तरंगोंके समान प्रतीत होते थे
sañjaya uvāca | bhīṣmaḥ kṛtvā mahāvyūhaṃ pitā tava viśāmpate | sāgarapratimaṃ ghoraṃ vāhanormitarajdhīṇam ||
പ്രജാനാഥാ! നിങ്ങളുടെ പിതൃവ്യനായ ഭീഷ്മൻ സമുദ്രസമാനമായ വിശാലവും ഭയങ്കരവുമായ മഹാവ്യൂഹം നിർമ്മിച്ചു; അതിൽ ആനയും കുതിരയും മുതലായ വാഹനസേനകൾ ഉന്മത്ത തരംഗങ്ങളെന്നപോലെ ഉയർന്ന് കുതിച്ചൊഴുകുന്നതായി തോന്നി।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of leadership in war: a commander’s strategic skill can create overwhelming force, yet such power intensifies the dread and responsibility borne by those who deploy it within the bounds of kshatriya-dharma.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Bhishma has arranged the Kaurava forces into a massive, terrifying formation, compared to an ocean whose waves appear as the surging lines of war-mounts like elephants and horses.