Shloka 4
एकी भूता: सुसंयत्ता: कौरवाणां महाचमूम् । व्यूहाय विदधू राजन् पाण्डवान् प्रति दंशिता:,नरेश्वर! तत्पश्चात् राजा दुर्योधन, चित्रसेन, विविंशति, रथियोंमें श्रेष्ठ भीष्म तथा द्रोणाचार्य--ये सब संगठित एवं सावधान होकर पाण्डवोंसे युद्ध करनेके लिये कवच बाँधकर कौरवोंके विशाल सैन्यकी व्यूह-रचना करने लगे
ekībhūtāḥ susaṁyattāḥ kauravāṇāṁ mahācamūm | vyūhāya vidadhu rājann pāṇḍavān prati daṁśitāḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! കൌരവർ ഏകീഭവിച്ച് പൂർണ്ണമായി സന്നദ്ധരായി; പാണ്ഡവരെ നേരിടാൻ ആയുധധാരികളായി അവർ തങ്ങളുടെ മഹാസേനയെ വ്യൂഹമായി ക്രമീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights deliberate agency in war: when leaders unite, arm themselves, and systematically arrange forces, the conflict becomes a consciously chosen act. This intensifies ethical accountability—organization and readiness are not morally neutral when directed toward adharma-driven hostility.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the Kauravas, united and prepared, are arranging their large army into a formal battle-formation (vyūha) to fight the Pāṇḍavas.