Shloka 23
भीमसेन-दुर्योधन-प्रहारः तथा घटोत्कचमायाप्रादुर्भावः | Bhīmasena–Duryodhana Clash and the Manifestation of Ghaṭotkaca’s Māyā
Devanagari script
भेरीशब्दैश्व विमलैविमिश्रै: शड्खनि:स्वनै: । क्ष्वेडितास्फोटितोत्क्रुष्टैर्नादिता: सर्वतोी दिश:,उस समय रणभेरियाँ बज रही थीं। उनके निर्मल शब्दोंसे मिली हुई शंख-ध्वनियों तथा गर्जनसे, ताल ठोंकने और उच्चस्वरसे पुकारने आदिके शब्दोंसे सम्पूर्ण दिशाएँ गूँज उठी थीं
Translation
അപ്പോൾ രണഭേരികൾ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു. അവയുടെ നിർമ്മലനാദത്തോടു ശംഖനിനാദം കലർന്ന്, ഗർജ്ജനം, കൈയടിയുടെ ശബ്ദം, ഉച്ചസ്വരത്തിലുള്ള വിളികൾ എന്നിവകൊണ്ട് സർവ്വദിക്കുകളും മുഴങ്ങിപ്പൊങ്ങി.
Word by Word
भेरीशब्दैःby/with the sounds of war-drums
भेरीशब्दैः:
Karana
TypeNoun
Rootभेरीशब्द
FormMasculine, Instrumental, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विमलैःpure/clear
विमलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमल
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
विमिश्रैःmingled/combined
विमिश्रैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमिश्र
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शङ्खनिःस्वनैःby/with the reverberations of conches
शङ्खनिःस्वनैः:
Karana
TypeNoun
Rootशङ्खनिःस्वन
FormMasculine, Instrumental, Plural
क्ष्वेडितby/with roars/howls (loud cries)
क्ष्वेडित:
Karana
TypeNoun
Rootक्ष्वेडित
FormNeuter, Instrumental, Plural
आस्फोटितby/with clappings/snappings (e.g., striking hands/arms)
आस्फोटित:
Karana
TypeNoun
Rootआस्फोटित
FormNeuter, Instrumental, Plural
उत्क्रुष्टैःby/with loud shouts
उत्क्रुष्टैः:
Karana
TypeNoun
Rootउत्क्रुष्ट
FormNeuter, Instrumental, Plural
नादिताःwere made to resound
नादिताः:
TypeVerb
Rootनादित
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वतःon all sides/everywhere
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
दिशःthe directions/quarters
दिशः:
Karta
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes