Shloka 13
Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
तेषां प्रववृते युद्ध सुमहललोमहर्षणम् । इरावांस्तु सुसंक़्रुद्धो भ्रातरी देवरूपिणौ,उन तीनों वीरोंका युद्ध अत्यन्त रोमांचकारी हुआ। इरावानने कुपित होकर देवताओंके समान रूपवान् दोनों भाई विन्द और अनुविन्दको झुकी हुई गाँठवाले तीखे बाणोंसे तुरंत घायल कर दिया। वे भी समरांगणमें विचित्र युद्ध करनेवाले थे। अतः उन्होंने भी इरावान्को बींध डाला
teṣāṃ pravavṛte yuddhaṃ sumahallomaharṣaṇam | irāvāṃs tu susaṃkruddho bhrātarī devarūpiṇau |
അവരുടെ ഇടയിൽ അത്യന്തം ഭീകരവും രോമാഞ്ചകരവുമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. ഇരാവാൻ ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ച് ദേവരൂപികളായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും എന്ന രണ്ടു സഹോദരന്മാരെ കുരുക്കുള്ള മൂർച്ചയേറിയ അമ്പുകളാൽ ഉടൻ തന്നെ പരിക്കേൽപ്പിച്ചു. അവർ രണ്ടുപേരും സമരഭൂമിയിൽ വിചിത്രമായ യുദ്ധകൗശലത്തിൽ നിപുണരായിരുന്നു; അതിനാൽ അവർയും മറുപടിയായി ഇരാവാനെയും അമ്പുകളാൽ കുത്തിവെച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the kṣatriya ethos of facing battle with courage and accepting immediate consequences: aggression meets resistance, and prowess is answered by prowess, highlighting reciprocity and accountability in war.
A fierce duel erupts: Irāvān, enraged, wounds the godlike brothers Vindā and Anuvindā with sharp arrows; they, adept fighters, retaliate by piercing Irāvān on the battlefield.