Shloka 20
Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)
समाधत्त सुसंकुद्धः क्षुरप्रं लोमवाहिनम् । तेन चिच्छेद नृपतेर्भीम: कार्मुकमुत्तमम्,आपके धनुर्धर पुत्रद्वारा समरांगणमें अपने सारथि विशोकको तीखे बाणोंके आघातसे पीड़ित होता देख भीमसेन सह न सके। उन्होंने कुपित होकर अपना दिव्य धनुष हाथमें लिया। महाराज! भरतश्रेष्ठ] फिर आपके पुत्रके वधके लिये अत्यन्त कुपित होकर उन्होंने पंखयुक्त क्षुरप्रका संधान किया और उसके द्वारा राजा दुर्योधनके उत्तम धनुषको काट डाला
saṃdadhat susaṃkuddhaḥ kṣurapraṃ lomavāhinam | tena ciccheda nṛpater bhīmaḥ kārmukam uttamam ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായ ഭീമൻ രോമസദൃശമായ വാലുകളുള്ള ക്ഷുരധാര ക്ഷുരപ്ര അമ്പ് ഘടിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ട് അവൻ രാജാവ് ദുര്യോധനന്റെ ഉത്തമ ധനുസ്സിനെ വെട്ടിമുറിച്ചു, യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവന്റെ പോരാട്ടശക്തി തകർക്കുവാൻ।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, power is ideally directed toward disabling an opponent’s capacity to harm rather than indulging in uncontrolled slaughter; the verse highlights disciplined martial action—severing the bow—to neutralize threat while fulfilling kṣatriya-duty.
Bhīma, furious in battle, sets a razor-headed arrow and uses it to cut Duryodhana’s excellent bow, aiming to weaken him decisively in the fight.