Shloka 82
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
तिछ्ठेदानीं सुसंरब्ध: पश्य मां पुरुषो भव | एवमुकक््त्वा महेष्वासो भीष्मं युधि पराक्रमी,'भीष्म! इस समय साहसपूर्वक खड़े रहो। मुझे देखो और पुरुष बनो“, ऐसा कहकर अमित आत्मबलसे सम्पन्न महाधनुर्धर और पराक्रमी वीर श्वेतने भीष्मपर वह सर्पके समान भयंकर शक्ति चलायी। श्वेत पाण्डवोंका हित और आपके पक्षका अहित करनेकी इच्छासे पराक्रम दिखा रहे थे
tiṣṭhedānīṃ susaṃrabdhaḥ paśya māṃ puruṣo bhava | evam uktvā maheṣvāso bhīṣmaṃ yudhi parākramī ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—“ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണമായി ഉഗ്രനായി ഉറച്ചുനിൽക്ക; എന്നെ നോക്കുക, പുരുഷനാകുക!” എന്നു പറഞ്ഞ് മഹാധനുർധരനും പരാക്രമിയും ആയ ശ്വേതൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ നേരെ മുന്നേറി।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the war-time ethic of kṣatriya culture: steadfastness under threat and the public demand for courage. It also reveals how ‘manhood’ is invoked as a moral lever—an appeal that can inspire bravery but can also reduce ethical reflection to reputation and rage.
Sañjaya reports that Śveta confronts Bhīṣma on the battlefield, urging him to stand firm and face him. After issuing this challenge, Śveta advances against Bhīṣma with heroic intent, acting for the Pāṇḍavas’ benefit and against the Kaurava side.