Next Verse

Shloka 1

Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra

Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance

#5०3८६>> हज # सप्तचत्वारिशो<्ध्याय: भीष्मके साथ अभिमन्युका भयंकर युद्ध, शल्यके द्वारा उत्तरकुमारका वध और श्वेतका पराक्रम संजय उवाच गतपूर्वाह्नभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि दारुणे । वर्तमाने तथा रौद्रे महावीरवरक्षये,संजय कहते हैं--राजन्‌! उस अत्यन्त भयंकर दिनका पूर्वभाग जब प्राय: व्यतीत हो गया, तब बड़े-बड़े वीरोंका विनाश करनेवाले उस भयानक संग्राममें आपके पुत्रकी आज्ञासे दुर्मुख, कृतवर्मा, कृपाचार्य, शल्य और विविंशति वहाँ आकर भीष्मकी रक्षा करने लगे

sañjaya uvāca | gatapūrvāhnabhūyiṣṭhe tasminn ahani dāruṇe | vartamāne tathā raudre mahāvīravarakṣaye | rājann atibhayaṅkare tasmin saṅgrāme tava putrājñayā durmukhaḥ kṛtavarmā kṛpācāryaḥ śalyaś ca viviṃśatiś ca tatra samāgatya bhīṣmasya rakṣāṃ cakruḥ |

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! അത്യന്തം ഭീകരമായ ആ ദിവസത്തിന്റെ മുൻപകൽ ഭൂരിഭാഗവും കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാവീരശ്രേഷ്ഠരെ നശിപ്പിക്കുന്ന രൗദ്രസമരം ഉഗ്രമായി തുടരുകയായിരുന്നു; അപ്പോൾ നിന്റെ പുത്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ദുർമുഖൻ, കൃതവർമ്മൻ, കൃപാചാര്യൻ, ശല്യൻ, വിവിംശതി എന്നിവർ അവിടെ എത്തി ഭീഷ്മന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി നിലകൊണ്ടു।

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular
गतhaving passed
गत:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगम्
FormNeuter, Locative, Singular
पूर्वाह्नin the forenoon
पूर्वाह्न:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपूर्वाह्न
FormMasculine, Locative, Singular
भूयिष्ठेwhen most (of it)
भूयिष्ठे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभूयिष्ठ
FormMasculine, Locative, Singular
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
अहनिon the day
अहनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअहन्
FormNeuter, Locative, Singular
दारुणेterrible
दारुणे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदारुण
FormNeuter, Locative, Singular
वर्तमानेas it was going on / occurring
वर्तमाने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवृत्
FormNeuter, Locative, Singular
तथाthus; also
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
रौद्रेfierce
रौद्रे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootरौद्र
FormNeuter, Locative, Singular
महावीरवरक्षयेin the destruction of great and excellent heroes
महावीरवरक्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहावीर-वर-क्षय
FormMasculine, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
D
Duryodhana
B
Bhishma
D
Durmukha
K
Kritavarma
K
Kripacharya
S
Shalya
V
Vivimshati