Shloka 14
Bhīṣma Parva, Adhyāya 4 — Dhṛtarāṣṭra–Vyāsa Saṃvāda on Kāla and Jayalakṣaṇa
Signs of Victory
उद्धिज्जा: स्थावरा: प्रोक्तास्तेषां पजचैव जातय: । वृक्षगुल्मलतावलल्ल्यस्त्वक्सारास्तृणजातय:,स्थावरोंको उद्धिज्ज कहते हैं। उनकी पाँच ही जातियाँ हैं--वृक्ष, गुल्म, लता, वल्ली और त्वक्सार (बाँस आदि)। ये सब तृणवर्गकी जातियाँ हैं
uddhijāḥ sthāvarāḥ proktās teṣāṃ pañcaiva jātayaḥ | vṛkṣa-gulma-latā-vallī-tvak-sārās tṛṇa-jātayaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: മുളച്ചുയർന്ന് ജനിക്കുന്നവയെ ‘സ്ഥാവരങ്ങൾ’ (സസ്യങ്ങൾ) എന്നു പറയുന്നു. അവയ്ക്ക് അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങൾ—വൃക്ഷം, ഗുല്മം, ലത, വല്ലി, ത്വക്സാരം (മുള മുതലായവ). ഇവയൊക്കെയും തൃണ-സസ്യവർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse presents a traditional Mahābhārata-style classification of plant life: sprout-born, immobile beings are grouped into five recognizable botanical categories, emphasizing an ordered view of nature.
Sañjaya is describing categories of living beings in an enumerative, instructional manner, listing the five types of plant (sthāvara/uddhija) forms.