Shloka 3
अक्षरब्रह्मयोगः | Akṣara-Brahma-Yoga
The Yoga of the Imperishable Brahman
आररक्षोर्मुनेयोंगं कर्म कारणमुच्यते । योगारूढस्य तस्यैव शम: कारणमुच्यते,योगमें आरूढ होनेकी इच्छावाले मननशील पुरुष-के लिये योगकी प्राप्तिमें निष्कामभावसे कर्म करना ही हेतु कहा जाता है: और योगारूढ हो जानेपर उस योगारूढ पुरुषका जो सर्वसंकल्पोंका अभाव है* वही कल्याणमें हेतु कहा जाता है
ārurukṣor muner yogaṁ karma kāraṇam ucyate | yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇam ucyate ||
യോഗത്തിലേക്ക് ഉയരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ധ്യാനശീലനായ साधകനു യോഗസിദ്ധിക്കുള്ള ഉപായമായി നിഷ്കാമകർമ്മം പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; അതേ വ്യക്തി യോഗത്തിൽ സ്ഥാപിതനായാൽ ശമം—അഥവാ സംകല്പചാഞ്ചല്യത്തിന്റെ ശാന്തി—ക്ഷേമത്തിനുള്ള ഉപായമെന്നു പറയുന്നു.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse distinguishes two stages: for one aspiring to reach yoga, selfless disciplined action is the practical means; for one already established in yoga, the key means is śama—inner stillness and the dropping of restless intentions and mental projections.
In the Gītā dialogue within Bhīṣma Parva, Arjuna is questioning and clarifying the path of yoga: he frames how a seeker progresses—from active discipline (karma) to settled contemplative stability (śama) once yoga is attained.