Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents

वैशम्पायन उवाच एवमुक्तो मुनिस्तत्त्वं कवीन्द्रो राजसत्तम । धृतराष्ट्रेण पुत्रेण ध्यानमन्वगमत्‌ परम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--नृपश्रेष्ठ अपने पुत्र धृतराष्ट्रके इस प्रकार यथार्थ बात कहनेपर ज्ञानियोंमें श्रेष्ठ महर्षि व्यास कुछ देरतक बड़े सोच-विचारमें पड़े रहे

vaiśampāyana uvāca | evam ukto munis tattvaṁ kavīndro rājasattama | dhṛtarāṣṭreṇa putreṇa dhyānam anvagamat param ||

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ! ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ യഥാർത്ഥം പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും കവീന്ദ്രനുമായ മഹർഷി വ്യാസൻ കുറച്ചുനേരം പരമധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been addressed / spoken to
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formkta (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्त्वम्the truth / reality
तत्त्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतत्त्व
FormNeuter, Accusative, Singular
कवीन्द्रःchief of poets
कवीन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकवीन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
राजसत्तमO best of kings
राजसत्तम:
TypeNoun
Rootराजसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
धृतराष्ट्रेणby Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
पुत्रेणby (his) son
पुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
ध्यानम्meditation / thought
ध्यानम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्यान
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्वगमत्entered upon / followed / resorted to
अन्वगमत्:
TypeVerb
Rootअनु-गम्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
परम्supreme / deep
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vyāsa
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Dhṛtarāṣṭra's son