Shloka 34
Karma-Saṃnyāsa–Karma-Yoga Saṃvāda
Renunciation and the Discipline of Action
सम्बन्ध--इस प्रकार सबको प्रकृतिके अनुसार कर्म करने पड़ते हैं तो फिर कर्मबन्धनसे छूटनेके लिये मनुष्यको क्या करना चाहिये? इस जिज्ञासापर कहते हैं-- इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ । तयोर्न वशमागच्छेत् तौ हास्य परिपन्थिनौ
indriyasyendriyasyārthe rāga-dveṣau vyavasthitau | tayor na vaśam āgacchet tau hy asya paripanthinau ||
ഓരോ ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെയും വിഷയത്തിൽ രാഗവും ദ്വേഷവും ഉറച്ചിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ അവയുടെ വശത്തിലാകരുത്; കാരണം അവ രണ്ടും അവന്റെ ശ്രേയസ്സിന്റെ പഥത്തിലെ തടസ്സക്കാരായ ശത്രുക്കളാണ്.
अजुन उवाच
Educational Q&A
Attachment (rāga) and aversion (dveṣa) naturally arise around sense-objects, but ethical and liberating action requires not being ruled by them; they derail discernment and obstruct one’s true welfare.
In the Bhīṣma Parva’s Bhagavadgītā discourse, Arjuna voices a teaching-point about human conduct: even though senses meet their objects, one must resist being driven by attraction and repulsion, since these become inner enemies that block right action.