Shloka 1
कर्मयोग–ज्ञानयज्ञ–अवतारोपदेश
Karma-Yoga, Jñāna-Yajña, and Avatāra Instruction
इस प्रकार श्रीमहाभारत भीष्मपर्वके श्रीमद्भगवद्गीतापवके अन्तर्गत ब्रह्मविद्या एवं यणेशासत्ररूप श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषद्: श्रीकृष्णाजुनसंवादमें अर्जुनविषादयोग नामक पहला अध्याय पूरा हुआ
sañjaya uvāca |
taṁ tathā kṛpayāviṣṭam aśru-pūrṇākulekṣaṇam |
viṣīdantam idaṁ vākyam uvāca madhusūdanaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ കരുണയിൽ ആകുലനായി, കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ വ്യാകുല നേത്രങ്ങളോടെ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന ആ അർജുനനോടു മധുസൂദനൻ (ശ്രീകൃഷ്ണൻ) ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse sets up Krishna’s corrective teaching: compassion and attachment, when they lead to paralysis and abandonment of rightful duty, must be examined and transformed into clear discernment (viveka) aligned with dharma.
Sanjaya describes Arjuna’s emotional collapse—tearful, shaken, and despondent—after seeing his kin on both sides. In response, Krishna begins speaking, initiating the main instruction of the Gita in the second chapter.