Shloka 20
Bhīṣma-parva Adhyāya 16 — Saṃjaya’s Boon, Bhīṣma’s Protection, and the Dawn Arraying of Armies
हृष्टा दुर्योधनस्यार्थे ब्रह्मलोकाय दीक्षिता: । समर्था दश वाहिन्य: परिगृहय व्यवस्थिता:
hṛṣṭā duryodhanasyārthe brahmalokāya dīkṣitāḥ | samarthā daśa vāhinyaḥ parigṛhya vyavasthitāḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ദുര്യോധനന്റെ കാര്യമെന്നു കരുതി ആഹ്ലാദത്തോടെ അവർ ബ്രഹ്മലോകപ്രാപ്തിയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയ ദീക്ഷ (വ്രതം) സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. ശക്തിസമ്പന്നരായ ആ പത്ത് നേതാക്കൾ പത്ത് വാഹിനികളെ ഏറ്റെടുത്തു യുദ്ധത്തിനായി ക്രമീകരിച്ച് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intense loyalty and martial enthusiasm can be framed as a sacred vow (dīkṣā) aimed at heavenly reward (Brahmaloka). It implicitly raises an ethical tension central to the Mahābhārata: religious language and lofty goals can be invoked in support of a partisan cause, even when the broader dharmic legitimacy of that cause is contested.
Sañjaya describes Duryodhana’s side as fully organized for war: ten powerful leaders, each entrusted with a division (vāhinī), stand arrayed and ready. Their morale is high, and they are portrayed as having undertaken a consecrated resolve connected with attaining Brahmaloka.