Shloka 12
भीष्मपतनविषये धृतराष्ट्रस्य प्रश्नाः | Dhṛtarāṣṭra’s Questions on Bhīṣma’s Fall
Devanagari script
दुःशासन रथास्तूर्ण युज्यन्तां भीष्मरक्षिण: | अनीकानि च सर्वाणि शीघ्र त्वमनुचोदय,“दुःशासन! तुम भीष्मजीकी रक्षा करनेवाले रथोंको शीघ्र तैयार कराओ। सम्पूर्ण सेनाओंको भी शीघ्र उनकी रक्षाके लिये तैयार हो जानेकी आज्ञा दो
Transliteration
sañjaya uvāca | duḥśāsana rathās tūrṇaṃ yujyantāṃ bhīṣmarakṣiṇaḥ | anīkāni ca sarvāṇi śīghraṃ tvam anucodaya ||
Translation
“ദുഃശാസനാ, ഭീഷ്മന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി നിയോഗിച്ച രഥങ്ങളെ ഉടൻ കെട്ടിയൊരുക്കുക. പിന്നെ എല്ലാ സൈന്യവ്യൂഹങ്ങളെയും വേഗത്തിൽ പ്രേരിപ്പിക്കുക—വിലംബമില്ലാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി സജ്ജരാകുവാൻ ആജ്ഞാപിക്കുക.”
Word by Word
दुःशासनO Duhshasana
दुःशासन:
Sampradana
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Vocative, Singular
रथाःchariots
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम्
युज्यन्ताम्let (them) be yoked / be made ready
युज्यन्ताम्:
TypeVerb
Rootयुज्
FormLot (Imperative/benedictive sense), Atmanepada, Third, Plural, Passive (karmani)
भीष्म-रक्षिणःprotecting Bhishma / Bhishma-guarding
भीष्म-रक्षिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootभीष्मरक्षिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
अनीकानिbattle-formations / divisions (of the army)
अनीकानि:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootशीघ्रम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुचोदयurge / command / prompt
अनुचोदय:
TypeVerb
Rootअनु-चुद्
FormLot (Imperative), Parasmaipada, Second, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DuḥśāsanaB
BhīṣmaC
chariots (ratha)B
battle-formations/divisions (anīka)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes