Shloka 40
यमौ च चेकितानश्न केकया: पञज्च चैव ह । सात्यकिश्व महाबाहु: सौभद्रो5थ घटोत्कच:,इसी समय पांचालराज ट्रुपद, पराक्रमी धृष्टकेतु, पाण्डुनन्दन भीमसेन, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, नकुल-सहदेव, चेकितान, पाँच केकयराजकुमार, महाबाहु सात्यकि, सुभद्राकुमार अभिमन्यु, घटोत्कच, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, शिखण्डी, पराक्रमी कुन्तिभोज, सुशर्मा तथा विराट--ये और दूसरे भी बहुत-से महाबली पाण्डव-सैनिक भीष्मके बाणोंसे पीड़ित हो शोकके समुद्रमें डूब रहे थे; परंतु अर्जुनने उन सबका उद्धार कर दिया
yamau ca cekitānaś ca kekayāḥ pañca caiva ha | sātyakiś ca mahābāhuḥ saubhadro ’tha ghaṭotkacaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—യമജന്മാരായ നകുലനും സഹദേവനും, ചേകിതാനൻ, കേകയദേശത്തിലെ അഞ്ചു രാജകുമാരന്മാർ, മഹാബാഹു സാത്യകി, സുഭദ്രാപുത്രൻ അഭിമന്യു, കൂടാതെ ഘടോത്കചൻ—ഇവരും മറ്റും അനേകം പാണ്ഡവപക്ഷ വീരന്മാർ ഭീഷ്മന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി ശോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുകയായിരുന്നു; എന്നാൽ ഫാൽഗുനൻ (അർജുനൻ) അവരെല്ലാം രക്ഷിച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
In the midst of overwhelming force and despair, steadfast leadership and timely intervention protect the community. The verse highlights the kṣatriya ethic of shielding allies and restoring morale when warriors are shaken by suffering.
Sañjaya lists key Pāṇḍava-side heroes—Nakula-Sahadeva, Cekitāna, the five Kekaya princes, Sātyaki, Abhimanyu, and Ghaṭotkaca—who are being hard-pressed by Bhīṣma’s arrows. The broader passage explains that Arjuna’s counteraction relieves them and turns back the crisis.