Shloka 37
शरप्रतापैर्बीभत्सु: पतज्ानिव पावक: । राजेन्द्र! उस रणक्षेत्रमें कुन्तीकुमार अर्जुन अप्रतिम तेजस्वी वीर थे और पूर्वोक्त नरेश उनके सामने पतंगोंके समान दौड़े चले आ रहे थे। महाराज! महाबली धनंजयने दिव्यास्त्रोंका चिन्तन करके उनका धनुषपर संधान किया और उन महावेगशाली अस्त्रोंद्वारा सेनासहित इन समस्त महारथियोंको जलाकर भस्म कर डाला। जैसे आग पतंगोंको जलाती है, उसी प्रकार अर्जुनने अपने बाणोंके प्रतापसे उन सबको दग्ध कर दिया || ३५-३६ ह || तस्य बाणसहस्राणि सृजतो दृढ्धन्विन:
sañjaya uvāca | śara-pratāpair bībhatsuḥ pataṅgān iva pāvakaḥ | rājendra, asmin raṇa-kṣetre kuntī-kumāro 'rjunaḥ apratima-tejasvī vīra āsīt, pūrvoktāś ca nṛpāḥ tasya sammukhe pataṅgavat dhāvantaḥ samāyānti sma | mahā-rāja, mahā-balī dhanañjayaḥ divyāstrāṇāṃ cintanaṃ kṛtvā tāni dhanuṣi saṃdadhau, tair mahā-vegaśālībhir astrair etān sarvān mahā-rathān sa-senān dagdhvā bhasma-sāt cakāra | yathā agniḥ pataṅgān dahati, tathā arjunaḥ sva-bāṇa-pratāpena tān sarvān dagdhavān ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അമ്പുകളുടെ പ്രതാപത്തിൽ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ശലഭങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പാവകനെപ്പോലെ ആയിരുന്നു. രാജേന്ദ്രാ, ആ രണഭൂമിയിൽ കുന്തീപുത്രൻ അർജുനൻ അപരിമിത തേജസ്സോടെ നിലകൊണ്ടു; മുൻപറഞ്ഞ രാജാക്കന്മാർ ശലഭങ്ങളെപ്പോലെ അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞുവന്നു. അപ്പോൾ മഹാബലനായ ധനഞ്ജയൻ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളെ ധ്യാനിച്ച് ധനുസ്സിൽ സംധാനമാക്കി, ആ മഹാവേഗശാലിയായ അസ്ത്രങ്ങളാൽ സൈന്യസഹിതം ആ എല്ലാ മഹാരഥന്മാരെയും ദഹിപ്പിച്ച് ഭസ്മമാക്കി. അഗ്നി ശലഭങ്ങളെ ചുട്ടെരിക്കുന്നതുപോലെ, അർജുനൻ തന്റെ ശരപ്രതാപത്തിൽ അവരെ എല്ലാവരെയും ദഗ്ധമാക്കി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage underscores the overwhelming, almost elemental force of divinely empowered martial skill when aligned with a warrior’s duty: those who rush in blindly, like moths to flame, meet inevitable destruction. It also highlights the Mahabharata’s ethical tension—power and victory are real, yet they carry the gravity of mass suffering on the battlefield.
Sanjaya describes Arjuna’s dominance in battle: kings and great chariot-warriors charge toward him, but Arjuna invokes divine missiles, sets them upon his bow, and annihilates the attacking warriors along with their troops, likening their fate to moths being burned by fire.