Shloka 44

Bhīṣma–Karṇa Saṃvāda on the Śaraśayyā (भीष्म–कर्ण संवादः शरशय्यायाम्)

Devanagari script

तावकानां जये भीष्मो ग्लह आसीद्‌ विशाम्पते । तत्र हि द्यूतमासक्तं विजयायेतराय वा,प्रजानाथ! उस युद्धरूपी जूएमें आपके पुत्रोंकी ओरसे विजयके लिये भीष्मको ही दाँवपर लगाया था। इस प्रकार वहाँ विजय अथवा पराजयके लिये रणद्यूत उपस्थित हो गया

Transliteration

tāvakānāṁ jaye bhīṣmo glaha āsīd viśāmpate | tatra hi dyūtam āsaktaṁ vijayāyetarāya vā, prajānātha |

Translation

പ്രജാനാഥാ! നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരുടെ ജയത്തിനായി ആ യുദ്ധരൂപ ചൂതാട്ടത്തിൽ ഭീഷ്മൻ തന്നെയായിരുന്നു പന്തയം. അവിടെ രണദ്യൂതം വിജയമോ പരാജയമോ—എന്ന രണ്ടിലേക്കു മാത്രം ഫലം ഉറപ്പിച്ചു.

Word by Word

तावकानाम्of your people/sons (Kauravas)

जयेin victory / for victory

भीष्मःBhishma

ग्लहःstake / wager

आसीत्was

विशाम्of the people

पतेO lord

तत्रthere

हिindeed / for

द्यूतम्game of dice / gambling

आसक्तम्attached/engaged (in)

विजयायfor victory

इतरायfor the other (i.e., defeat)

वाor

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sanjaya

Bhishma

Dhritarashtra

Kauravas (tāvakāḥ)

War as a dice-game (raṇa-dyūta concept)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes