Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception

राजन्‌! तदनन्तर कौरवोंका पाण्डवोंके साथ अत्यन्त भयंकर युद्ध होने लगा, जो कपटपूर्ण द्यूतके कारण सम्भव हुआ था और जिसमें बड़ी भारी मारकाट मच रही थी ।। यत्‌ पुरा न निगृह्नासि वार्यमाणो महात्मभि: । वैचित्रवीर्य तस्येद॑ फलं पश्य सुदारुणम्‌,विचित्रवीर्यनन्दन महाराज धृतराष्ट्र! पूर्वकालमें महात्मा पुरुषोंके मना करनेपर भी जो आपने उनकी बातें नहीं मानीं, उसीका यह भयंकर फल प्राप्त हुआ है, इसे देखिये

rājan! tadanantaraṁ kauravāṇāṁ pāṇḍavaiḥ sārdham atyanta-bhayaṅkaraṁ yuddhaṁ babhūva, yat kapaṭa-pūrva-dyūta-kāraṇāt sambhūtaṁ mahā-vadha-prāyaṁ ca. yat pūrā na nigṛhṇāsi vāryamāṇo mahātmabhiḥ, vaicitravīrya—tasyedaṁ phalaṁ paśya sudāruṇam. vicitravīrya-nandana mahārāja dhṛtarāṣṭra! pūrva-kāle mahātmabhiḥ pratiṣiddho ’pi yad vacanaṁ nānvaśṛṇoḥ, tasyaivāyaṁ ghoraḥ phala-prāptiḥ—paśya.

മഹാരാജ ധൃതരാഷ്ട്രാ! വൈചിത്രവീര്യനന്ദനാ! മഹാത്മാക്കൾ വിലക്കിയിട്ടും നിങ്ങൾ മുമ്പ് നിയന്ത്രിക്കാതിരുന്നതിന്റെ അത്യന്തം ക്രൂരമായ ഫലം ഇതാ, കാണുക।

यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
पुराformerly, earlier
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
not
:
TypeIndeclinable
Root
निगृह्णासिyou restrain, you check
निगृह्णासि:
TypeVerb
Rootग्रह् (नि + ग्रह्)
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada, Active
वार्यमाणःbeing restrained/forbidden (by)
वार्यमाणः:
Karta
TypeParticiple
Rootवार्यमाण (√वृ/√वार्?; passive of वारयति from √वृ 'to restrain/forbid')
FormMasculine, Nominative, Singular, Present Passive Participle
महात्मभिःby great-souled men
महात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
वैचित्रवीर्यO descendant of Vichitravīrya
वैचित्रवीर्य:
TypeProperNoun
Rootवैचित्रवीर्य
FormMasculine, Vocative, Singular
तस्यof that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Genitive, Singular
इदंthis
इदं:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
फलम्result, fruit
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative, Singular
पश्यsee!
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada, Active
सुदारुणम्very dreadful
सुदारुणम्:
TypeAdjective
Rootसुदारुण
FormNeuter, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
V
Vichitravirya
K
Kauravas
P
Pandavas
T
the dice game (dyūta)