Shloka 10

Daśame’hani Bhīṣma-yuddham — Śikhaṇḍī-rakṣaṇa, Arjuna-prabhāva, Duryodhana-āśraya-vākyam

Devanagari script

त्रिगर्तराडपि क्रुद्धों भूशमायम्य कार्मुकम्‌ | छादयामास समरे पार्थ बाणैरयोमुखै:,उसकी आज्ञा पाकर त्रिगर्तराज सुशर्माने भी समरमें क्रोधपूर्वक धनुषको अत्यन्त खींचकर लोहमुख बाणोंके द्वारा अर्जुनको ढक दिया

Transliteration

Trigartarāḍ api kruddho bhūśam āyamya kārmukam | chādayāmāsa samare Pārtha bāṇair ayomukhaiḥ ||

Translation

ആജ്ഞ ലഭിച്ച ത്രിഗർത്തരാജൻ സുശർമയും ക്രോധത്തോടെ വില്ല് അത്യന്തം വലിച്ച്, സമരത്തിൽ ഇരുമ്പുമുനയുള്ള അമ്പുകളാൽ പാർത്ഥൻ അർജുനനെ മൂടി।

Word by Word

• त्रिगर्तराट्: the king of the Trigartas
• त्रिगर्तराट्: Karta
• Type: Noun
• Root: त्रिगर्त-राट्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अपि: also/even
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• क्रुद्धः: angry
• क्रुद्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्रुद्ध
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भृशम्: exceedingly
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम्

• आयम्य: having stretched/drawn
• Type: Verb
• Root: यम्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)

• कार्मुकम्: bow
• कार्मुकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कार्मुक
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• छादयामास: covered/overspread
• Type: Verb
• Root: छद्
• Form: Perfect (periphrastic), Third, Singular, Parasmaipada

• समरे: in battle
• समरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: समर
• Form: Masculine, Locative, Singular

• पार्थम्: Arjuna (son of Pritha)
• पार्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पार्थ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• बाणैः: with arrows
• बाणैः: Karana
• Type: Noun
• Root: बाण
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• अयोमुखैः: iron-pointed (lit. having iron mouths)
• अयोमुखैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: अयोमुख
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Trigartarāṭ (Suśarmā)
• Trigartas
• Pārtha (Arjuna)
• kārmuka (bow)
• bāṇa (arrows)
• ayomukha (iron-pointed arrows)