Shloka 1
Āśvamedhika Parva, Adhyāya 77 — Saindhava resistance, Arjuna’s restraint, and Duḥśalā’s supplication
ऑपन-माज बछ। डे सप्तसप्ततितमो<ध्याय: अर्जुनका सैन्धवोंके साथ युद्ध वैशम्पायन उवाच (जित्वा प्रसाद्य राजानं भगदत्तसुतं तदा । विसृज्य याते तुरगे सैन्धवान् प्रति भारत ।।
vaiśampāyana uvāca |
jitvā prasādya rājānaṃ bhagadattasutaṃ tadā |
visṛjya yāte turage saindhavān prati bhārata ||
saindhavair abhavad yuddhaṃ tatas tasya kirīṭinaḥ |
hataśeṣair mahārāja hatānāṃ ca sutair api ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതനന്ദനാ! ഭഗദത്തപുത്രനായ രാജാവ് വജ്രദത്തനെ ജയിച്ച് പിന്നെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് വിടയയച്ച ശേഷം, (അശ്വമേധത്തിന്റെ) യജ്ഞാശ്വം സിന്ധുദേശത്തേക്ക് നീങ്ങിയപ്പോൾ, കിരീടധാരിയായ അർജുനന് മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിൽ ശേഷിച്ച സിന്ധു യോദ്ധാക്കളോടും വധിക്കപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാരുടെ പുത്രന്മാരോടും കൂടി ഭീകരമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in a campaign of conquest, the narrative highlights measured kingship: Arjuna defeats Vajradatta yet then ‘prasādya’—treats him with conciliatory favor—showing that power is ideally tempered by restraint and political reconciliation, not mere destruction.
During Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha, Arjuna escorts the sacrificial horse. After dealing with Vajradatta, the horse enters Sindhu territory, where Arjuna is challenged and fights the Saindhavas—both survivors of the earlier Mahābhārata war and the sons of kings who had fallen.