Shloka 106
Uttaṅka’s Petition for Madayantī’s Divine Earrings (Maṇikuṇḍala) — Agreement, Proof, and Vigilance
दृष्टवा तां ववसो5वस्थां रुरोदार्तस्वरस्तदा । भारत! भारसे तो वे पिस ही गये थे, भूखने भी उन्हें व्याकुल कर दिया था। अतः अपनी उस अवस्थाको देखकर वे उस समय आर्त स्वरसे रोने लगे
dṛṣṭvā tāṁ vavaso’vasthāṁ rurodārtasvaras tadā | bhārata! bhārase to ve pis hī gaye the, bhūkhne bhī unheṁ vyākul kar diyā thā | ataḥ apanī us avasthā ko dekhkar ve us samaya ārta svar se rone lage |
ആ ദയനീയാവസ്ഥ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ അപ്പോൾ ആർത്തസ്വരത്തിൽ കരഞ്ഞു. ഭാരതാ! ഭാരത്തിൽ അവൻ ഞെരിഞ്ഞിരുന്നു; വിശപ്പും അവനെ വ്യാകുലമാക്കി. അതുകൊണ്ട് സ്വന്തം അവസ്ഥ കണ്ടു ആ സമയത്ത് അവൻ കരുണയായി വിലപിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical realism of the Mahābhārata: even the mighty are reduced by hunger and hardship, and recognizing suffering—one’s own or another’s—invites compassion and humility, reinforcing the need to act with dharma amid adversity.
The narrator Vaiśampāyana describes a person who, upon seeing his own miserable condition—exhausted and tormented by hunger—breaks down and cries out in a distressed voice; the line is framed as an address to ‘Bhārata’.