Shloka 27
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
नावा चापि यथा प्राज्ञो विभागज्ञः स्वरित्रया । अश्रान्त: सलिले गच्छेच्छीघ्रं संतरते हृदम्
nāvā cāpi yathā prājño vibhāgajñaḥ svaritrayā | aśrāntaḥ salile gacchec chīghraṃ saṃtarate hṛdam ||
വായു പറഞ്ഞു—ജലപാതയുടെ വഴിത്തിരിവുകൾ അറിയുന്ന പ്രാജ്ഞൻ നല്ല തുഴകളുള്ള വള്ളത്തിൽ ജലത്തിൽ ക്ഷീണമില്ലാതെ സഞ്ചരിച്ചു വേഗത്തിൽ ആ വിസ്താരം കടക്കുന്നതുപോലെ, വിവേകി ജനൻ സംസാരസമുദ്രം കടന്ന് അപ്പുറത്തീരം പ്രാപിക്കുന്നു; തീരം പ്രാപിച്ച ശേഷം കടത്തിയ ആ ഉപായത്തോടുള്ള ആസക്തിയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches non-attachment to instruments and supports once their purpose is fulfilled: as a traveler abandons possessiveness toward the boat after crossing, a wise person relinquishes clinging to prior aids and accomplishments after transcending worldly bondage.
Vāyudeva is instructing through an analogy: a skilled, intelligent traveler crosses a vast water expanse swiftly using a well-oared boat; likewise, one crosses the ‘ocean’ of worldly life by appropriate means and then lets go of attachment to those means upon reaching the goal.