Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Brahmā’s Enumeration of Primacies (Ādi) and the Supremacy of Knowledge

Jñāna

सर्वे क्षयान्ता निचया: पतनान्ता: समुच्छया: । संयोगाश्न वियोगान्ता मरणान्तं च जीवितम्‌,समस्त संग्रहका अन्त है विनाश, उत्थानका अन्त है पतन, संयोगका अन्त है वियोग और जीवनका अन्त है मृत्यु

sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchayāḥ | saṃyogāś ca viyogāntā maraṇāntaṃ ca jīvitam ||

വായു പറഞ്ഞു—എല്ലാ സമാഹാരങ്ങളുടെയും അന്ത്യം ക്ഷയം; എല്ലാ ഉയർച്ചകളുടെയും കൂമ്പാരങ്ങളുടെയും അന്ത്യം പതനം. എല്ലാ സംഗമങ്ങളുടെയും അന്ത്യം വേർപാട്; ജീവിതത്തിന്റെ അന്ത്യം മരണം.

सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षय-अन्ताःhaving destruction as the end
क्षय-अन्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षयान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
निचयाःaccumulations/collections
निचयाः:
Karta
TypeNoun
Rootनिचय
FormMasculine, Nominative, Plural
पतन-अन्ताःhaving falling as the end
पतन-अन्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपतनान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
समुच्छयाःheaps/risings/accumulations
समुच्छयाः:
Karta
TypeNoun
Rootसमुच्छय
FormMasculine, Nominative, Plural
संयोगाःunions/associations
संयोगाः:
Karta
TypeNoun
Rootसंयोग
FormMasculine, Nominative, Plural
वियोग-अन्ताःending in separation
वियोग-अन्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवियोगान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
मरण-अन्तम्ending in death
मरण-अन्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootमरणान्त
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
जीवितम्life
जीवितम्:
Karta
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)

Educational Q&A

The verse teaches impermanence: wealth and gains diminish, high positions collapse, relationships part, and life ends in death. Therefore one should practice non-attachment, humility, and dharmic action without intoxication by success or despair in loss.

Vāyudeva delivers a sober instruction, using universal truths about decline, separation, and mortality to counsel the listener toward steadiness and right conduct, rather than clinging to transient worldly conditions.