Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka

Book 14, Chapter 43

ज्योतिषश्च गुणो रूप॑ चक्षुषा तच्च गृहाते । चक्षु:स्थश्व॒ सदा55दित्यो रूपज्ञाने विधीयते,तेजका गुण रूप है और वह नेत्रमें स्थित सूर्यदेवताकी सहायतासे नेत्रके द्वारा सदा देखा जाता है

jyotiṣaś ca guṇo rūpaṃ cakṣuṣā tac ca gṛhyate | cakṣuḥ-sthaś ca sadādityo rūpa-jñāne vidhīyate ||

വായു പറഞ്ഞു—തേജസ്സിന്റെ (പ്രകാശത്തിന്റെ) ഗുണം ‘രൂപം’ ആകുന്നു; അത് കണ്ണാൽ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു. കണ്ണിൽ സദാ അധിഷ്ഠിതനായ ആദിത്യൻ (സൂര്യൻ) രൂപജ്ഞാനത്തിനായി ദിവ്യസഹായിയായി നിയുക്തൻ.

ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
Karta
TypeNoun
Rootज्योतिस्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
गुणःquality, attribute
गुणः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Singular
रूपम्form, appearance
रूपम्:
Karta
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Nominative, Singular
चक्षुषाby/with the eye
चक्षुषा:
Karana
TypeNoun
Rootचक्षुस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
तत्that (object/form)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
गृह्यतेis grasped/perceived
गृह्यते:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPresent, Passive, Third, Singular
चक्षुःस्थःsituated in the eye
चक्षुःस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootचक्षुः-स्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
आदित्यःthe Sun (deity)
आदित्यः:
Karta
TypeNoun
Rootआदित्य
FormMasculine, Nominative, Singular
रूपज्ञानॆin the knowledge of form (visual cognition)
रूपज्ञानॆ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरूप-ज्ञान
FormNeuter, Locative, Singular
विधीयतेis ordained/assigned (has a role)
विधीयते:
TypeVerb
Rootधा (वि-धा)
FormPresent, Passive, Third, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
Ā
Āditya (Sun deity)
C
cakṣus (the eye/organ of sight)
J
jyotis (light)
R
rūpa (form)