Shloka 10
Adhyāya 26 — Ekākṣara-Brahman (“Om”) and the Hṛdayastha Guru
Inner Teacher
असुराणां प्रवृत्तस्तु दम्भभाव: स्वभावज: । दानं॑ देवा व्यवसिता दममेव महर्षय:
asurāṇāṁ pravṛttas tu dambhabhāvaḥ svabhāvajāḥ | dānaṁ devā vyavasitā damam eva maharṣayaḥ ||
അസുരന്മാരിൽ സ്വഭാവജന്യമായ ദംഭഭാവം ഉണർന്നു; ദേവന്മാർ ദാനത്തെ തങ്ങളുടെ മാർഗമായി നിശ്ചയിച്ചു, മഹർഷിമാർ ദമം—ആത്മസംയമം—മാത്രമേ സ്വീകരിച്ചുള്ളൂ. ഇങ്ങനെ ഒരേ ഉപദേശത്തിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ധർമ്മങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തി.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts ethical orientations: Devas choose dāna (generosity), sages choose dama (self-restraint), while Asuras naturally incline toward dambha (vain, hypocritical display). It highlights how svabhāva (innate disposition) shapes one’s response to instruction and one’s chosen virtue.
A brāhmaṇa explains that after a teaching was considered, different classes of beings manifested characteristic tendencies: Asuras displayed arrogance/pretence, Devas committed to giving, and great sages committed to restraint—showing divergent moral outcomes from the same context.