Shloka 4
Vāc–Manas Saṃvāda: Prāṇa-Apāna and the Primacy Debate (वाक्–मनस् संवादः)
दिशो वायू रविश्वन्द्र: पृथ्व्यग्नी विष्णुरेव च । इन्द्र: प्रजापतिर्मित्रमग्नयो दश भामिनि,भामिनि! दिशा, वायु, सूर्य, चन्द्रमा, पृथ्वी, अग्नि, विष्णु, इन्द्र, प्रजापति और मित्र--ये दस देवता अनिनि हैं
diśo vāyū raviś candrāḥ pṛthvīr agnī viṣṇur eva ca | indraḥ prajāpatiḥ mitram agnayo daśa bhāmini ||
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാമിനി! ദിക്കുകൾ, വായു, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ഭൂമി, അഗ്നി, വിഷ്ണു, ഇന്ദ്രൻ, പ്രജാപതി, മിത്രൻ—ഇവരാണ് പത്ത് ദിവ്യസാക്ഷികൾ. ഇതിന്റെ താത്പര്യം: കർമ്മം ഒരിക്കലും മറഞ്ഞിരിക്കില്ല; ബ്രഹ്മാണ്ഡം തന്നെ അതിന്റെ അധിഷ്ഠാതൃദേവന്മാരോടുകൂടെ സാക്ഷിയായി നിൽക്കുന്നു—അതിനാൽ സത്യം, സംയമം, ഉത്തരവാദിത്വം അനിവാര്യമാണ്.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
That moral responsibility is inescapable: the world’s sustaining powers—directions, celestial bodies, elemental forces, and major deities—are invoked as ever-present witnesses, encouraging truth, fidelity to vows, and self-restraint even when no human observer is present.
A Brahmin addresses a woman (“bhāmini”) and enumerates ten deities/forces as witnesses. The list functions as a solemn reminder within the dialogue that actions and promises are observed by the cosmic order and its guardians.