Shloka 15
Yudhiṣṭhira’s Grief, Kṛṣṇa’s Consolation, and Vyāsa’s Admonition (युधिष्ठिरशोक-निवारणोपदेशः)
सान्त्वयन् सुमहातेजा: शुभं वचनमर्थवत् | अकृता ते मतिस्तात पुनर्बालयेन मुहाुसे,कुन्तीनन्दन युधिष्ठिरको ऐसी बातें करते देख धर्मके तत्त्वको जाननेवाले महातेजस्वी व्यासजीने उन्हें सान्त्वना देते हुए यह शुभ एवं सार्थक वचन कहा--“तात! तुम्हारी बुद्धि अभी शुद्ध नहीं हुई है। तुम पुनः बालकोचित अविवेकके कारण मोहमें पड़ गये
sāntvayan sumahātejāḥ śubhaṃ vacanam arthavat | akṛtā te matis tāta punaḥ bālyena mohase | kuntīnandana yudhiṣṭhiraṃ caivam uktvā dharmatattvavid vyāsa uvāca ||
ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മഹാതേജസ്വിയായ വ്യാസൻ ശുഭവും അർത്ഥവത്തുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു— “മകനേ! നിന്റെ ബുദ്ധി ഇനിയും വ്യക്തമായിട്ടില്ല/ശുദ്ധമായിട്ടില്ല; നീ വീണ്ടും ബാലസഹജമായ അവിവേകത്താൽ മോഹത്തിലേക്ക് വീണിരിക്കുന്നു.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even a righteous person can be overwhelmed by moha (confusion) after intense events; dharma requires a purified, steady intellect (mati) guided by discernment rather than immature, reactive thinking. Vyāsa’s counsel emphasizes restoring clarity before making moral judgments or decisions.
Yudhiṣṭhira is speaking in a troubled, self-doubting manner. Seeing this, the sage Vyāsa comforts him and begins instructing him, pointing out that Yudhiṣṭhira’s mind is again clouded by childish indecision and needs to be steadied through understanding of dharma.