Shloka 2

Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)

Devanagari script

सर्वमित्र: सर्वसह: शमे रक्तो जितेन्द्रिय: । व्यपेतभयमन्युश्च॒ आत्मवान्‌ मुच्यते नर:,जो सबका मित्र, सब कुछ सहनेवाला, मनोनिग्रहमें तत्पर, जितेन्द्रिय, भय और क्रोधसे रहित तथा आत्मवान्‌ है, वह मनुष्य बन्धनसे मुक्त हो जाता है

Transliteration

sarvamitraḥ sarvasahaḥ śame rakto jitendriyaḥ | vyapetabhayamanyuś ca ātmavān mucyate naraḥ ||

Translation

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—എല്ലാവർക്കും മിത്രനായും, എല്ലാം സഹിക്കുന്നവനായും, ശമത്തിൽ രതനായും, ഇന്ദ്രിയജയിയായും, ഭയവും ക്രോധവും വിട്ടവനായും, ആത്മസംയമമുള്ളവനായും ഉള്ള മനുഷ്യൻ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു.

Word by Word

सर्वमित्रःone who is a friend to all

सर्वसहःall-enduring, patient with everything

शमेin calmness, in self-control

रक्तःattached, devoted

जितेन्द्रियःone who has conquered the senses

व्यपेतgone away, removed

भयम्fear

अन्युश्चand anger

आत्मवान्self-possessed, disciplined

मुच्यतेis released, becomes free

नरःa man, person

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

ब

ब्राह्मण (Brahmin speaker)

न

नर (a person/man)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes