Shloka 193
धृतराष्ट्रस्य पश्चात्तापः तथा वनप्रस्थानानुज्ञा | Dhṛtarāṣṭra’s Remorse and Request for Forest-Retirement
शीलवद्धिः कुलीनैश्न विद्वद्धिश्न युधिष्ठिर । “आहार-विहारके समय तथा माला पहनने
śīlavaddhiḥ kulīnaiś ca vidvaddhiś ca yudhiṣṭhira | āhāra-vihārake samaye tathā mālā-dhāraṇe śayyāyāṃ śayane āsane ca upaveśane samaye 'pi tvayā sāvadhānena svātmā rakṣaṇīyaḥ | yudhiṣṭhira! kulīna-śīlavān-vidvān-viśvāsapātra-vṛddha-puruṣāṇām adhyakṣatāyāṃ sthāpayitvā antaḥpura-strīṇāṃ rakṣāyāḥ sundaraḥ prabandhaḥ kartavyaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—യുധിഷ്ഠിരാ, ആഹാരസമയത്തും സഞ്ചാരസമയത്തും, മാല ധരിക്കുമ്പോഴും, ശയ്യയിൽ കിടക്കുമ്പോഴും, ആസനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും നീ ജാഗ്രതയോടെ നിന്നെ കാക്കണം. കൂടാതെ, സുകുലജന്മന്മാർ, സദാചാരികൾ, പണ്ഡിതർ, വിശ്വസ്തർ, വൃദ്ധർ എന്നീ പുരുഷന്മാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ സംരക്ഷണത്തിന് ഉത്തമമായ ക്രമീകരണം നടത്തണം।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler must practice constant personal vigilance and establish an orderly, trustworthy system of protection for the inner household, entrusting oversight to elders who are noble, virtuous, learned, and reliable—so that governance begins with disciplined self-guarding and responsible domestic administration.
Vaiśaṃpāyana addresses Yudhiṣṭhira with practical counsel on royal conduct: even in routine daily activities he should remain cautious, and he should organize the safeguarding of the palace’s inner quarters by placing it under the supervision of reputable and experienced elders.