Shloka 136
धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति व्यवहार-रक्षा-नियमनोपदेशः | Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Administration, Punishment, and Daily Governance
अयशस्यमतोडन््यत् स्यादधर्मश्न महाभुज । 'पुरुषसिंह! अतः आप उन्हें धन देनेके सिवा दूसरा कोई दृष्टिकोण न अपनावें। महाबाहो! उनकी याचना ठुकरा देनेसे बढ़कर हमारे लिये और कोई कलंककी बात न होगी। उन्हें धन न देनेसे हमें अधर्मका भी भागी होना पड़ेगा
ayasyam ato 'nyat syād adharmas ca mahābhuja | puruṣasiṁha ataḥ tān dhana-dānena vinā nānyad upāyaṁ gṛhṇīyāḥ | mahābāho teṣāṁ yācanā-pratiṣedhāt paraṁ naḥ kaluṣaṁ kiñcid asti | adānena ca asmābhir adharmabhāgibhis bhavitavyam ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— “ഓ മഹാഭുജാ! അവരുടെ യാചന നിരസിക്കുന്നതിലേറെ അപകീർത്തി മറ്റൊന്നില്ല; അതിലൂടെ നാം അധർമ്മത്തിലും പങ്കാളികളാകും. ഓ പുരുഷസിംഹാ! അതിനാൽ ധനം നൽകുന്നതൊഴികെ മറ്റൊരു മാർഗം സ്വീകരിക്കരുത്. അവരുടെ അപേക്ഷ തള്ളുക നമ്മുടെ മേൽ പരമകലങ്കം; ദാനം നിഷേധിച്ചാൽ നിശ്ചയമായും അധർമ്മഭാഗികളാകും.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that refusing rightful supplicants brings both social disgrace (loss of yaśas) and moral fault (adharma). For a ruler or noble person, generosity is presented as the ethically safest and most dharmic course.
Vaiśampāyana urges a heroic addressee to respond to petitioners by giving wealth, warning that denying their request would create a serious blemish and make the giver culpable in adharma.