Shloka 73
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
नानाविधैश्व विहगैर्जलप्रकरसेविभि: । एकद्वारामनादेयां सूपतीर्थामकर्दमाम्,नाना प्रकारके विहंगम कलरव करते हुए उसकी जलराशिका सेवन करते थे। उसमें प्रवेश करनेके लिये एक ही द्वार था। उसकी कोई वस्तु ली नहीं जा सकती थी। उसमें उतरनेके लिये बहुत सुन्दर सीढ़ियाँ बनी हुई थीं। वहाँ काई और कीचड़का तो नाम भी नहीं था
nānāvidhaiś ca vihagair jalaprakara-sevibhiḥ | ekadvārām anādeyāṃ sūpatīrthām akardamām ||
അവിടെ ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്ന നാനാവിധ പക്ഷികൾ പലവിധ കൂകലുകളാൽ ആ സ്ഥലം മുഴക്കിക്കൊണ്ട് അതിലെ സമൃദ്ധമായ ജലം കുടിച്ചു. അതിലേക്കു പ്രവേശിക്കാൻ ഒരേയൊരു വാതിൽ മാത്രമുണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ നിന്നൊന്നും എടുത്തുകൊണ്ടുപോകാൻ പാടില്ലായിരുന്നു. കുളിക്കാനായി മനോഹരവും ഉറപ്പുള്ളതുമായ പടവുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; പായലും ചെളിയും അവിടെ ഇല്ലായിരുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises a pure, well-ordered water-place where one may drink and bathe but not take possessions—highlighting restraint (anādeya, non-appropriation) and the dharmic ideal of enjoying shared resources without greed or defilement.
Bhishma is describing a particular water-reservoir/pond: many birds drink there; it has a single entrance, fine bathing-steps, and is clean—without mud or slime—setting a scene of purity and regulated access.