Shloka 9
प्रतिग्रहभेदः — The Distinction between Giving and Accepting
Vṛṣādarbhī–Saptarṣi Dialogue
तस्यासीत् प्रतिबुद्धस्य शोकेन व्यथितात्मन: । मन: संवृत्य विषये बुद्धिर्विस्तारगामिनी
tasyāsīt pratibuddhasya śokena vyathitātmanaḥ | manaḥ saṃvṛtya viṣaye buddhir vistāragāminī ||
അവൻ ബോധം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ ദുഃഖം മൂലം അവന്റെ അന്തഃകരണം വിറച്ചു. ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സിനെ പിൻവലിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ ബുദ്ധി വ്യാപിച്ചു—ബാഹ്യവിക്ഷേപം വിട്ട് അന്തർമുഖമായ തെളിഞ്ഞ വിവേകത്തിലേക്ക്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sorrow can become a turning point: when one awakens to the reality of loss, one should restrain the mind from chasing sense-objects and allow buddhi (discernment) to broaden toward wiser, dharmic understanding.
Bhishma describes a person who, after regaining awareness, is struck by grief; in response, he withdraws his mind from external objects, and his intellect begins to expand—suggesting an inward shift from agitation to reflective clarity.