Shloka 15
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
भस्मनीव हुत॑ हव्यं तथा पौनर्भवे द्विजे । ये तु धर्मव्यपेतेषु चारित्रापगतेषु च । हव्यं कव्यं प्रयच्छन्ति तेषां तत् प्रेत्य नश्यति
bhāsmanīva hutaṁ havyaṁ tathā paunarbhave dvije | ye tu dharmavyapeteṣu cāritrāpagateṣu ca | havyaṁ kavyaṁ prayacchanti teṣāṁ tat pretya naśyati ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— ചാരത്തിൽ ഒഴുക്കിയ ഹവിസ് എങ്ങനെ നിഷ്ഫലമാകുന്നുവോ, അതുപോലെ പൗനർഭവ (പുനർവിവാഹം/അനിയമിത വൈവാഹികസ്ഥിതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട) ദ്വിജന് നൽകിയ ദാനവും നിഷ്ഫലം. ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റി, സദാചാരത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ച ദ്വിജന്മാർക്ക് ഹവ്യവും കവ്യവും നൽകുന്നവരുടെ ദാനം മരണാനന്തരം നശിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ritual gifts and offerings (to gods or ancestors) require a worthy recipient: if given to a dvija who has fallen from dharma and proper conduct, the intended spiritual fruit is nullified—likened to pouring oblations into ashes.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma, including rules about gifts and śrāddha. Here he warns that offerings (havya/kavya) given to morally compromised or ritually unfit recipients do not benefit the giver in the afterlife.