Shloka 10
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
श्वभिश्व यः परिक्रामेद् य: शुना दष्ट एव च । परिवित्तिश्न यश्चव स्याद् दुश्चर्मा गुरुतल्पग:
śvabhiśva yaḥ parikrāmed yaḥ śunā daṣṭa eva ca | parivittiṣṇ yaś caiva syād duścarmā gurutalpagaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—നായകളുടെയും കുതിരകളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ അലഞ്ഞുനടക്കുന്നവൻ, നായ കടിച്ചവൻ, ‘പരിവിത്തി’ (സമൂഹം നിന്ദിക്കുന്ന വിവാഹസ്ഥിതി)യിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ, ദുർഗന്ധമുള്ള ചർമ്മരോഗം ബാധിച്ചവൻ, കൂടാതെ ഗുരുതൽപഗൻ (ഗുരുവിന്റെ ശയ്യ ലംഘിക്കുന്നവൻ)—ഇവരെ ഇവിടെ ഗുരുതര അശൗചത്തിലും നിന്ദ്യാചരണത്തിലുംപ്പെട്ടവരെന്ന് പറയുന്നു; കർമ്മകാണ്ഡത്തിലും സാമൂഹ്യമര്യാദയിലും ഇവരെക്കുറിച്ച് കർശന ജാഗ്രത വേണം.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse lists categories of persons regarded as bearing serious impurity or blame in dharma-discourse—especially those linked with socially censured conditions and the grave sin of violating the guru’s bed—implying the need for restraint, avoidance, or expiatory measures in ritual and social dealings.
In Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on dharma by enumerating types of conduct and conditions treated as highly polluting or reprehensible, as part of broader guidance on purity, social norms, and the consequences of transgression.