Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Chapter 84: Brahmā’s Counsel on Tāraka, the Search for Agni, and the Genesis of Skanda

Kārttikeya

बेटा! वरदान मिलनेके पश्चात्‌ गौओंके सींग प्रकट हो गये। जिसके मनमें जैसे सींगकी इच्छा थी, उसके वैसे ही हो गये। नाना प्रकारके रूप-रंग और सींगसे युक्त हुई उन गौओंकी बड़ी शोभा होने लगी ।। ब्रह्मणा वरदत्तास्ता हव्यकव्यप्रदा: शुभा: | पुण्या: पवित्रा: सुभगा दिव्यसंस्थानलक्षणा:,ब्रह्माजीका वरदान पाकर गौएँ मंगलमयी, हव्य-कव्य प्रदान करनेवाली, पुण्यजनक, पवित्र, सौभाग्यवती तथा दिव्य अंगों एवं लक्षणोंसे सम्पन्न हुईं

brahmaṇā varadattās tā havyakavyapradāḥ śubhāḥ | puṇyāḥ pavitrāḥ subhagā divyasaṃsthānalakṣaṇāḥ ||

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു— ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം ലഭിച്ചതോടെ ആ പശുക്കൾ മംഗളകരങ്ങളായി, ദേവർക്കുള്ള ഹവിസും പിതൃകൾക്കുള്ള കവ്യവും നല്കാൻ യോഗ്യങ്ങളായി. അവ പുണ്യപ്രദം, പവിത്രം, സൗഭാഗ്യവതി; ദിവ്യമായ അവയവ-ലക്ഷണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായി.

ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
वरदत्ताःgiven as a boon
वरदत्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवरदत्त
FormFeminine, Nominative, Plural
ताःthose (cows)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
हव्यकव्यप्रदाःbestowing havya and kavya (offerings to gods and ancestors)
हव्यकव्यप्रदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहव्यकव्यप्रद
FormFeminine, Nominative, Plural
शुभाःauspicious
शुभाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ
FormFeminine, Nominative, Plural
पुण्याःmeritorious/holy
पुण्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormFeminine, Nominative, Plural
पवित्राःpurifying
पवित्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootपवित्र
FormFeminine, Nominative, Plural
सुभगाःfortunate/beautiful
सुभगाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुभग
FormFeminine, Nominative, Plural
दिव्यसंस्थानलक्षणाःhaving divine form/structure and marks
दिव्यसंस्थानलक्षणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्यसंस्थानलक्षण
FormFeminine, Nominative, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
B
Brahmā
C
cows (gāvaḥ)

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic value of divine gifts when aligned with sacred duty: the boon makes the cows auspicious and capable of supporting both deva-yajña (havya) and pitṛ-yajña (kavya), emphasizing purity, merit, and welfare through righteous ritual support.

Vyāsa describes the transformation of the cows after receiving Brahmā’s boon: they become splendid and divinely marked, and are characterized as auspicious, purifying, and able to provide offerings for gods and ancestors.