Shloka 3
Go-apahāra (Cattle Theft), Go-dāna (Cow-Gift), and Suvarṇa-dakṣiṇā (Gold Fee): Karmic Consequence and Purificatory Merit
प्रयत्नं तत्र कुर्वाणास्तस्मात् कूपाज्जलार्थिन: । श्रमेण महता युक्तास्तस्मिंस्तोये सुसंवृते
prayatnaṁ tatra kurvāṇās tasmāt kūpāj jalārthinaḥ | śrameṇa mahatā yuktās tasmiṁs toye susaṁvṛte
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അതുകൊണ്ട് ആ കിണറിൽ നിന്ന് വെള്ളം തേടിയവർ അവിടെ ദൃഢമായി പരിശ്രമിച്ചു. മഹാശ്രമം മൂലം ക്ഷീണിച്ചിട്ടും അവർ തുടർന്നു; കാരണം ആ വെള്ളം അകത്ത് ഉറച്ചപടി മൂടപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമല്ലായിരുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that worthwhile aims—symbolized by water in a securely enclosed well—are attained through sustained effort (prayatna) even when accompanied by great toil (mahā-śrama). It ethically commends perseverance and disciplined striving rather than expecting easy gain.
Bhīṣma describes people who need water approaching a well and laboring hard to obtain it. Because the water is well-covered/contained, it is not immediately accessible; thus they must persist despite fatigue.