Shloka 23
Cavana’s Tests of Kuśika and the Queen (अध्याय ५३: च्यवन–कुशिक-परिक्षा)
स मुनिस्तत् तदा दृष्टवा मत्स्यानां कदनं कृतम् । बभूव कृपयाविष्टो नि:श्वसंश्व॒ पुन: पुन:,उधर जालके आकर्षणसे अत्यन्त खेद, त्रास और स्थलका संस्पर्श होनेके कारण बहुत-से मत्स्य मर गये। मुनिने जब मत्स्योंका यह संहार देखा, तब उन्हें बड़ी दया आयी और वे बारंबार लंबी साँस खींचने लगे
sa munis tat tadā dṛṣṭvā matsyānāṁ kadanaṁ kṛtam | babhūva kṛpayāviṣṭo niḥśvasaṁś ca punaḥ punaḥ ||
മുനി അപ്പോൾ മത്സ്യങ്ങളുടെ നാശം കണ്ടപ്പോൾ കരുണയിൽ ആകുലനായി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആഴത്തിലുള്ള നിശ്വാസങ്ങൾ വിട്ടു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Witnessing suffering should awaken compassion; dharma is not only rule-following but also a cultivated sensitivity that recoils from needless violence and responds with mercy.
A sage observes that many fish have been killed (a slaughter/destruction has occurred). Seeing this, he is moved by pity and repeatedly sighs, signaling grief and empathetic distress.