Shloka 6
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
सर्वानिपायानथ सम्प्रधार्य समुद्धरेत् स्वस्य कुलस्य तन््त्रम् । ज्येष्ठो यवीयानपि यो द्विजस्य शुश्रूषया दानपरायण: स्यात्,शूद्रापुत्र सभी उपायोंका विचार करके अपनी कुल-परम्पराका उद्धार करे। वह अवस्थामें ज्येष्ठ होनेपर भी ब्राह्मण, क्षत्रिय और वैश्यकी अपेक्षा छोटा ही समझा जाता है, अतः उसे त्रैवर्णिकोंकी सेवा करते हुए दानपरायण होना चाहिये
sarvān upāyān atha sampradhārya samuddharet svasya kulasya tantram | jyeṣṭho yavīyān api yo dvijasya śuśrūṣayā dānaparāyaṇaḥ syāt |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—എല്ലാ മാർഗങ്ങളും സൂക്ഷ്മമായി ആലോചിച്ച്, ഒരാൾ തന്റെ കുലത്തിന്റെ പരമ്പരയും ക്രമവും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. ദ്വിജവർഗങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ളവൻ വയസ്സിൽ മുതിർന്നവനായാലും ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ എന്നിവരേക്കാൾ കനിഷ്ഠനായി തന്നെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ അവൻ ത്രൈവർണികരുടെ ശുശ്രൂഷയിൽ ഏർപ്പെട്ടു ദാനപരായണനായി ഇരിക്കണം.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One should preserve and uplift one’s family tradition through prudent, well-considered means, and practice dharma through service and generosity—especially emphasizing śuśrūṣā (respectful service) and dāna (charity) as stabilizing virtues within the social order described.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on righteous conduct. Here he frames guidance about maintaining lineage and proper social duties, stating that those outside the dvija classes are treated as junior to the three varṇas and should therefore support them through service and charitable disposition.