Shloka 59
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
समवर्णासु जातानां विशेषो<स्त्यपरो नृप । विवाहवैशिष्ट्यकृत: पूर्वपूर्वो विशिष्यते
samavarṇāsu jātānāṁ viśeṣo 'sty aparo nṛpa | vivāhavaśiṣṭyakṛtaḥ pūrvapūrvo viśiṣyate nareśvara ||
നരേശ്വരാ! ഒരേ വർണ്ണത്തിലുള്ള സ്ത്രീകളിൽ ജനിച്ച പുത്രന്മാരിലും മറ്റൊരു വ്യത്യാസമുണ്ട്. വിവാഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകസ്ഥാനത്താൽ അവരിലും ക്രമഭേദം ഉണ്ടാകുന്നു—ആദ്യവിവാഹത്തിലെ ഭാര്യയിൽ ജനിച്ച പുത്രൻ ശ്രേഷ്ഠൻ; പിന്നീടുള്ള വിവാഹത്തിലെ ഭാര്യയിൽ ജനിച്ച പുത്രൻ കനിഷ്ഠൻ എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when mothers are of the same varṇa, Bhishma states that the social-legal standing of sons can differ based on the precedence and recognized status of the marriages: the son of the earlier marriage is treated as senior/superior, and the son of a later marriage as junior.
In Bhishma’s instruction on dharma to the king, he is clarifying rules of familial and social precedence—how lineage ranking among sons is determined not only by varṇa but also by the order and distinct status of marriages.