Shloka 55
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
सो5पि दत्तं हरेत् पित्रा नादत्तं हर्तुमरहति । त्रिभिर्वर्ण: सदा जात: शूद्रोडदेयधनो भवेत्
so 'pi dattaṃ haret pitrā nādattaṃ hartum arhati | tribhir varṇaiḥ sadā jātaḥ śūdro 'deyadhano bhavet ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അവനും പിതാവ് നൽകിയതേ എടുക്കാൻ പാടുള്ളു; നൽകാത്തത് പിടിച്ചെടുക്കാൻ അവനു അവകാശമില്ല. മൂന്നു ഉയർന്ന വർണങ്ങളുടെ സംകരത്തിൽ ജനിച്ച ശൂദ്രൻ സാധാരണയായി ധനം ഏൽപ്പിക്കാനോ നൽകാനോ അയോഗ്യനെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Only what is explicitly granted by the rightful owner (here, the father) may be taken; taking what is not given is unauthorized. The verse also states a normative rule about entrusting wealth in the context of varṇa-based social classifications discussed in this section on dharma.
In Bhishma’s instruction on dharma (Anuśāsana Parva), he lays down rules concerning rightful taking/receiving of property—especially in familial and social contexts—emphasizing consent (what is ‘given’) versus seizure (what is ‘not given’).