Shloka 29
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
कस्मात् तु विषमं भागं भजेरन् नृपसत्तम | यदा सर्वे त्रयो वर्णास्त्वियोक्ता ब्राह्मणा इति
Yudhiṣṭhira uvāca | kasmāt tu viṣamaṃ bhāgaṃ bhajeran nṛpasattama | yadā sarve trayo varṇās tvayoktā brāhmaṇā iti ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! ബ്രാഹ്മണാദി മൂന്നു വർണങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ ജനിച്ച പുത്രന്മാരെല്ലാം ബ്രാഹ്മണരാണെന്ന് നിങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കെ, അവർ പിതൃധനത്തിൽ അസമമായ പങ്ക് എന്തിന് സ്വീകരിക്കണം? സമപങ്ക് എന്തുകൊണ്ട് ലഭിക്കരുത്?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-based challenge: if a person’s recognized status is the same (here, being declared ‘Brāhmaṇa’), then justice demands consistency in rights—especially regarding inheritance—so unequal distribution requires a clear ethical and legal justification.
Yudhiṣṭhira questions a senior royal authority about rules of inheritance. He points out an apparent contradiction between declaring certain sons as Brāhmaṇas and yet assigning them unequal shares of paternal property, pressing for a coherent dharma rationale.