Shloka 12
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
निरिन्द्रिया हुशास्त्राश्न स्त्रियोडनृतमिति श्रुति: । शय्यासनमलंकारमन्नपानमनार्यताम्
nirindriyā huśāstrāśna striyo 'nṛtam iti śrutiḥ | śayyāsanam alaṅkāram annapānam anāryatām ||
ശ്രുതി പറയുന്നു—ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമില്ലായ്മ, ശാസ്ത്രബോധത്തിന്റെ വികൃതപ്രയോഗം, ഭോഗദൃഷ്ടിയോടെ സ്ത്രീസംഗം, അസത്യം—ഇവ പാതനത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ. അതുപോലെ ശയ്യാ-ആസനങ്ങളുടെ ആഡംബരം, അലങ്കാരമോഹം, അന്നപാനങ്ങളിൽ അത്യധികാസക്തി—ഇവ ‘അനാര്യത’യിലേക്കു നയിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma warns that loss of self-restraint and attachment to sensual comforts—along with untruth—undermine ārya (noble) conduct; ethical life requires control of the senses, truthfulness, and moderation.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction on dharma, listing behaviors and indulgences that lead a person away from noble standards and toward anāryatā (ignoble conduct).