Shloka 29
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
Devanagari script
अकल्कको हातर्कश्न ब्राह्मणो भरतर्षभ । संसर्गे भैक्ष्यवृत्तिश्न स राजन् केतनक्षम:,भरतश्रेष्ठ! जो दम्भरहित, व्यर्थ तर्क-वितर्क न करनेवाला तथा सम्पर्क स्थापित करनेके योग्य घरसे भिक्षा लेकर जीवन-निर्वाह करनेवाला है, वह ब्राह्मण निमन्त्रण पानेका अधिकारी है
Translation
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ദംഭരഹിതനും വ്യർത്ഥമായ തർക്കവിതർക്കങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാത്തവനും, ഗൃഹങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുത്തു ജീവിക്കുന്നവനും, സഹവാസത്തിന് യോഗ്യനുമായ ബ്രാഹ്മണൻ—രാജാവേ—ക്ഷണിക്കപ്പെടാൻ അർഹനാണ്.
Word by Word
अकल्ककःfree from blemish/guile
अकल्ककः:
Karta
TypeAdjective
Rootअकल्कक
FormMasculine, Nominative, Singular
अतर्कश्चnot given to (vain) disputation
अतर्कश्च:
Karta
TypeAdjective
Rootअतर्क
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
संसर्गेin association/interaction
संसर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंसर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
भैक्ष्यवृत्तिःone whose livelihood is by alms (begging)
भैक्ष्यवृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootभैक्ष्यवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
केतनक्षमःfit/eligible for invitation (to a house)
केतनक्षमः:
Karta
TypeAdjective
Rootकेतनक्षम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes