Shloka 56
Aṣṭāvakra and the Woman: Disclosure, Permission, and Marital Resolution (अनुशासन पर्व, अध्याय २२)
व्यतीतां रजनीं कृत्स्नां नाजानात् स महाव्रतः । उसने मुनिके लिये विधिपूर्वक सम्पूर्ण दिव्य सामग्री प्रस्तुत की। वे महाव्रतधारी मुनि उसके दिये हुए कुछ-कुछ गरम होनेके कारण सुखदायक जलसे नहाकर उसके हाथोंके सुखद स्पर्शसे सेवित होकर इतने आनन्दविभोर हो गये कि कब सारी रात बीत गयी? इसका उन्हें ज्ञान ही नहीं हुआ
vyatītāṁ rajanīṁ kṛtsnāṁ nājānāt sa mahāvrataḥ |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—മഹാവ്രതധാരിയായ ആ മുനിക്ക് സമ്പൂർണ്ണ രാത്രി കഴിഞ്ഞുപോയതെന്നു പോലും അറിവുണ്ടായില്ല. വിധിപൂർവം ഉത്തമമായ ദിവ്യസാമഗ്രികൾ ഒരുക്കി സേവിച്ചു; സുഖകരമായ ഇളംചൂടുള്ള വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യിച്ചു; ഗൃഹസ്ഥന്റെ കൈകളുടെ ആശ്വാസകരമായ സ്പർശത്തോടെ പരിചരിക്കപ്പെട്ടു. സന്തോഷത്തിൽ അദ്ദേഹം അങ്ങനെ ലീനനായി, സമയത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് അദ്ദേഹത്തിന് അറിവായില്ല.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores atithi-dharma: careful, respectful hospitality and selfless service can become a moral act so complete that it brings deep peace to the guest; dharma is expressed through attentive care, not merely through ritual or speech.
A great-vowed sage is being properly hosted—provided with suitable requisites and comfort (such as a warm bath and gentle attendance). He becomes so pleased and absorbed that he does not notice the whole night passing.